نقش اختلاف قرائات در مهندسی تلاوت با رویکرد زبان شناختی اجتماعی

هدف این پژوهش، بررسی نقش اختلاف قرائت های قرآن کریم در گسترش معنای آیات، با بهره گیری از رویکرد زبان شناسی اجتماعی است. این رویکرد به رابطه میان زبان و بافت اجتماعی توجه دارد و می تواند در تحلیل لایه های معنایی قرآن، به ویژه از منظر قرائت های متفاوت، افق های نوینی بگشاید. پرسش اصلی مقاله آن است که: اختلاف قرائت ها چگونه می توانند در قالب ساختارهای زبانی، صوتی و بافتی، به تولید معنا و تعمیق دلالت آیات قرآن کمک کنند؟روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است. داده ها از نمونه تلاوت های قاریان برجسته معاصر مانند مصطفی اسماعیل، عبدالباسط، شحات انور و دیگران انتخاب شده اند. تحلیل ها بر اساس مفاهیم کلیدی زبان شناسی اجتماعی مانند هم نشینی واژگان، نقش بافت زبانی و اجتماعی، و مکانیزم های معنا ساز انجام گرفته است.یافته ها نشان می دهد که قاریان با بهره گیری آگاهانه از قرائات مختلف – اعم از مشهور یا شاذ – معنا، هیجان و پیام آیات را با دقت مهندسی می کنند. این اختلاف ها، در بسیاری موارد نه تنها باعث تفاوت های صوتی، بلکه زمینه ساز تولید معنا و تجربه ای عمیق تر از شنیدن قرآن برای مخاطب می شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: اختلاف قرائت ، توسعه دلالتی ، زبان شناسی اجتماعی ، مهندسی تلاوت ، معناشناسی قرآن ، قرائات قرآنی