اصول فرهنگ نویسی و زبان شناسی در تدوین واژه نامه های گویشی

واژه نامه های گویشی، که فرهنگ، واژگان یا گنج واژه گویشی نیز نامیده می شوند، فهرستی از واژه های یک گویش یا زبان همراه با مجموعه ای از اطلاعات آوایی، واژگانی، دستوری و معنایی اند. به عبارت دیگر، مدخل های این واژه نامه ها را واژه هایی که گروهی از مردم، اهل یک حرفه یا متخصصان یک حوزه علمی خاص به کار می برند تشکیل می دهند. با توجه به تعداد و تنوع بسیار پژوهش هایی که در ایران درباره زبان های محلی و گویش ها صورت می گیرد، بررسی نقش انواع اطلاعات علمی و رعایت اصول فرهنگ نویسی در تدوین این گونه واژه نامه ها بسیار حائز اهمیت است. ازاین رو در این مقاله، سعی بر آن است تا با استفاده از آرای فرهنگ نویسانی مانند اسونسن (۲۰۰۹) و همچنین با تکیه بر پژوهش های حاصل از تالیف واژه نامه های گویشی و بررسی پژوهش های مشابه، به انواع اطلاعات موردنیاز در این گونه آثار اشاره شود. به بیان دیگر، هدف این تحقیق بررسی فرهنگ های گویشی منتشرشده در ایران از منظر رعایت اصول فرهنگ نگاشتی و ارائه پیشنهاد برای چگونگی تدوین آنهاست. به همین سبب، پس از بررسی نمونه های گویشی در فرهنگ های متفاوت و تحلیل داده ها، نتایج زیر به دست آمد: پژوهش های گویشی در این زمینه با روش منسجم، یکدست و استاندارد انجام نمی شوند. همچنین با توجه به اینکه علاوه بر زبان شناسان، علاقه مندان به فرهنگ و زبان مانند متخصصان انسان شناسی، ادبیات، جامعه شناسی و غیره نیز به تالیف آثار گویشی می پردازند به منظور دقیق تر و علمی تر شدن چنین پژوهش هایی ضروری است اصول و مفاهیم فرهنگ نویسی و زبان شناسی در تدوین این گونه آثار به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

فرهنگ نویسی ، فرهنگ گویشی ، واژه نامه گویشی ، اطلاعات زبان شناختی ، اطلاعات فرهنگ نگاشتی