مکان یابی محل دفع پسماند شهری با استفاده از تحلیل های تصمیم گیری چند معیاره بر مبنای GIS (مطالعه موردی: شهرستان های آزادشهر و مینودشت)

مخاطرات زیست محیطی و دفع پسماندها به دلیل ارتباط با زندگی بشر نیاز به کنترل و اعمال سیستم مدیریت دارند. در فرآیند تعیین محل دفع زباله های شهری سعی می شود نقاطی با کمترین خطرات برای محیط زیست و سلامت انسان مدنظر قرار گیرد. هدف از انجام این تحقیق شناسایی و معرفی مکان های مناسب برای دفن مواد زائد جامد شهری، شهرستان های آزادشهر و مینودشت می باشد. برای انجام این پژوهش از ۱۴ لایه اطلاعاتی از مجموع معیارهای هیدرولوژیکی، زیرساخت و توپوگرافی استفاده شده و با بهره گیری از فرآیند AHP فازی و تحلیل شبکه ای (ANP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) محل مناسب برای دفع پسماند در محدوده مطالعاتی تعیین شده است. با استفاده از روش های AHP فازی (عملگرهای AND، OR، Product، Sum و Gamma) و ANP ماتریس مقایسات زوجی معیارها تشکیل و وزن های نهایی هر یک از لایه های اطلاعاتی با استفاده از نرم افزار Excel ۲۰۱۳، Super Decisions محاسبه شده و در محیط GIS، مدل سازی انجام پذیرفت. نتایج نهایی مدل ها به چهار پهنه کاملا" مناسب، مناسب، نامناسب و کاملا" نامناسب به عنوان محل دفع زباله تقسیم بندی شد. بر اساس نتایج، در عملگر AND مناطق کاملا" مناسب با ۶/۸ درصد سطح منطقه در قسمت شرق و جنوب، در عملگر OR مناطق کاملا" مناسب ۵۲ درصد در شمال و غرب منطقه را شامل، عملگر Product بیشتر منطقه را نامناسب برای دفع پسماند لحاظ و به میزان کمی در شرق منطقه (۲ درصد) مناسب شناسایی کرده، عملگر Sum مناطق کاملا" مناسب ۱۲ درصد در قسمت شرق و جنوب و عملگر Gamma (با ضرایب ۳/۰، ۵/۰، ۷/۰ و ۹/۰) به ترتیب مناطق کاملا" مناسب را ۳۶، ۳۱، ۲۵ و ۱۹ درصد را شامل شده و عمدتا در قسمت شرق و جنوب منطقه دیده می شود. با توجه به روش AHP فازی تنها در عملگر OR سایت دفع پسماند در منطقه کاملا" مناسب و غرب منطقه مورد مطالعه قرار دارد.

کلیدواژه ها:

مخاطرات ، مکان یابی ، پسماند ، AHP فازی ، محیط زیستی