سنجش روند توسعه شهری با توجه به شاخص های تراکمی رشد هوشمند شهری(نمونه موردی: منطقه یک کلانشهر تهران)

در دهه های اخیر در کشور ایران رشد و گسترش شهرها به صورت نوعی معضل درآمده و لزوم توجه به مسائل شهری و به ویژه مسائل کالبدی آن در قالب چارچوبی علمی، اهمیت و ضرورت یافته است. مکانیزم های تصمیم گیری و تصمیم سازی در کشور طی دهه های اخیر روندی را در پیش گرفته که به نابودی بخش عظیمی از منابع طبیعی اطراف شهرها و اتلاف هزینه های بسیاری در راستای توسعه زیر ساخت های مورد نیاز منجر شده است. در این پژوهش تشریح چیستی و چگونگی روند توسعه منطقه ای طی دوره هایی بود که احساس می شد در آن بیشترین تغییرات رخ داده باشد. ماهیت این تغییرات و محرک های آن ها موضوع اصلی این تحقیق بوده است و آنچه که پیگیری شده، رهیافتی به مدل و الگوی منطقه ۱ تهران در دوران معاصر و اکنون بود. با این هدف، شاخص های تاثیرگذار شناسایی گردید، که خود بازتاب کالبدی مجموعه ساختاری موجود در سیستم شهری منطقه ۱ بوده اند. بر این اساس پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی-تحلیلی است که شیوه ی گردآوری داده های آن اسنادی می باشد. در این پژوهش با هدف شناخت بازتاب کالبدی تصمیم های کلان در عرصه منطقه ۱ تهران، مجموعه ای از مطالعات صورت گرفت. بر اساس نتایج محاسبات انجام شده مدل های آنتروپی شانون و هلدرن، منطقه ۱ تهران با رشد پراکنده فاصله چندانی نداشته و در حال نزدیک شدن به حالت پراکنده رویی با آهنگ بسیار کند بوده است. ضریب تغییرات متغیر های مختلف در منطقه ۱ تهران حاکی از این است که در بخش جمعیت با آهنگی کند و نزولی و در بخش سطح، ضریب تغییرات به صورت کند و صعودی در حال دگرگونی بوده است.

کلیدواژه ها:

توسعه کالبدی ، پراکنده رویی شهری ، رشد هوشمند ، منطقه ۱ تهران