تحلیل جامعه شناختی ساختارهای معنادار آثار ادبی ثروت اباظه با تکیه بر نظریه ساخت گرایی تکوینی گلدمن (مورد پژوهانه: رمان قصر علی النیل)

تحلیل جامعه­ شناختی یکی از شاخه­ های مهم نقد بینارشته­ ای و شیوه ­ای موثر در مطالعه متون ادبی است که توسط لوکاچ و گلدمن پایه ­گذاری شد. ساخت گرایی تکوینی لوسین گلدمن بر این فرضیه استوار است که هر رفتار انسانی تلاشی است برای پاسخگویی معنادار به وضعیتی خاص. در عرصه هنر و ادبیات نیز، خلق اثر هنری و یا ادبی خود «رفتاری معنادار» از جانب خالق اثر به شمار می رود. ثروت اباظه یکی از نویسندگان متعهد معاصر و یکی از پیشگامان رمان­ نویسی مصری است که نسبت به درد و رنج­های جامعه خویش نه ­تنها بی­تفاوت نیست؛ بلکه از هنر داستان­ نویسی در راستای خدمت به جامعه بهره می گیرد. این مقاله با روش تحلیل محتوای کیفی و با رویکرد ساخت­گرایی تکوینی گلدمن تلاش دارد تا ابتدا ساختار معنادار در اندیشه گلدمن را تشریح نماید و سپس با نقد جامعه شناختی رمان «قصر علی النیل»، ارتباط معنادار این آفرینش ادبی با ساختار معنادار فراگیر در متن جامعه را تبیین کند. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که ثروت اباظه بیشتر داستان­هایش را در قالبی رئالیست­گونه نوشته و به مدد این قالب رئالیستی به موضوعات واقعی جامعه خویش گریز زده و آن­ها را در خلال موضوعات رمان پرورش داده­ است. او با در نظر گرفتن شرایط روز و ساختارهای معنادار فراگیر جامعه، رمان را بهترین راه ارتباط با مردم، آگاهی­بخشی به آنان و انعکاس دغدغه های جامعه یافت.

کلیدواژه ها:

روت اباظه ، رمان قصر علی النیل ، ساخت گرایی تکوینی ، لوسین گلدمن ، ساختار معنادار