واکنش ژنوتیپ های مختلف چغندر قند (.Beta vulgaris L) از لحاظ خصوصیات ماکرومولکولی و آنتی اکسیدانتی تحت شرایط نرمال و تنش کم آبی

با هدف ارزیابی ژنوتیپ های مختلف چغندر قند از لحاظ خصوصیات بیوشیمیایی و آنتی اکسیدانتی ۱۸ رقم تجاری داخل و خارجی تحت شرایط نرمال و تنش کم آبی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی میاندوآب در دو سال زراعی ۱۳۹۶-۱۳۹۷ مورد ارزیابی قرار گرفتند. طرح آزمایشی مورد استفاده اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی بود که در سه تکرار اجرا شد. در این مطالعه دوره آبیاری در دو سطح نرمال (بر حسب ۹۰ میلی متر تبخیر) و تنش خشکی بعد از مرحله ۱۰ برگی چغندر قند بر اساس ۲۰۰ میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس (A) در کرت های اصلی و ۱۸ رقم چغندر قند به کرت های فرعی قرار گرفتند. در این مطالعه صفات عملکرد ریشه، درصد استحصال قند، گایاکول پراکسیداز، پلی فنل اکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز و پرولین اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد تنش کم آبی در مقایسه با شرایط آبیاری نرمال عملکرد ریشه را ۱۷/۳۸ درصد کاهش داد در حالی که محتوای گایاکول پراکسیداز، پلی فنل اکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز و پرولین تحت شرایط کم آبی به ترتیب ۱۱۸/۸۶، ۸۲/۱، ۱۰۳/۶۱ و ۱۱۳/۹۲ درصد در مقایسه با شرایط آبیاری نرمال افزایش نشان داد. میانگین ژنوتیپ ها از نظر عملکرد ریشه نشان داد ژنوتیپ شماره ۱۰ با متوسط ۸۵/۷۷ تن در هکتار در شرایط آبیاری نرمال و ۷۲/۱۴ تن در هکتار در شرایط تنش کم آبی بالاترین عملکرد ریشه را به خود اختصاص داد. تحت شرایط آبیاری نرمال بالاترین مقدار فعالیت آنزیم گایاکول پراکسیداز، پلی فنل اکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز و محتوای پرولین به ترتیب به ژنوتیپ های ۲۱، ۱۵، ۴ و ۱۳ اختصاص داشت. در حالی که تحت شرایط تنش کم آبی بالاترین مقدار صفات مذکور به ترتیب در ارقام ۱۰، ۲۰، ۱۹ و ۳ ثبت شد. بر اساس نتایج تجزیه رگرسیون در شرایط آبیاری نرمال صفات درصد استحصال قند و پرولین با تبیین ۸۰ درصد و در شرایط تنش کم آبی محتوای پرولین، گایاکول پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز با تبیین ۶۶/۳ درصد از تغییرات عملکرد ریشه به عنوان موثرترین صفات بر عملکرد ریشه شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

متابولیت های ثانویه ، تنش ، خشکی ، رقم ، عملکرد ریشه ، چغندر قند