لجستیک معکوس هوشمند برای تقویت تاب آوری زنجیره تامین در مدیریت بحران و چشم اندازهای پژوهشی

در سال های اخیر افزایش و تنوع بحران های جهانی از جمله همه گیری ها، مناقشات ژئوپلیتیکی، بلایای طبیعی و نوسانات اقتصادی، لزوم تحول در رویکردهای سنتی مدیریت زنجیره تامین را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان لجستیک معکوس به عنوان یکی از ارکان کلیدی در بازگردش، منابع، کاهش ضایعات و حفظ پایداری، عملیاتی نقشی اساسی در ارتقای تاب آوری زنجیره تامین ایفا می کند. هدف این پژوهش، تحلیل کتاب سنجی جامع مطالعات علمی در حوزه لجستیک معکوس با تمرکز بر مدیریت بحران و تاب آوری سازمانی است. داده های پژوهش از پایگاه های معتبر بین المللی شامل Web of Science، Scopus و Google Scholar طی بازه زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ گردآوری و با استفاده از نرم افزارهای VOSviewer و Bibliometrix تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که با وجود تمرکز گسترده بر ابعاد زیست محیطی و عملیاتی جنبه های مرتبط با مدیریت بحران، تداوم کسب و کار و بازتوانی زنجیره تامین همچنان کمتر مورد بررسی قرار گرفته اند. تحلیل شبکه های هم نویسندگی و واژگان کلیدی بیانگر رشد قابل توجه پژوهش های مرتبط با فناوری های نوین همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و کلان داده ها در ارتقای عملکرد لجستیک معکوس است. در نهایت این مطالعه با شناسایی شکاف های پژوهشی موجود مسیرهای آینده تحقیق را در زمینه تصمیم گیری هوشمند، همکاری بین سازمانی و سیاست گذاری تاب آور لجستیک معکوس ترسیم نموده و چارچوبی نوین برای توسعه زنجیره های تامین پایدار و مقاوم در برابر بحران های آینده ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

لجستیک معکوس ، مدیریت بحران ، تاب آوری زنجیره تامین ، هوش مصنوعی