امکان سنجی استنباط حکم اخلاقی از حکم فقهی با تاکید بر مقایسه ای غایت شناسانه

علم اخلاق متصدی ارزش گذاری افعال و صفاتی است که تاثیر پایدار فزاینده یا کاهنده ای بر/ از کمال انسان دارند. در باب مقایسه بین دو علم و بررسی مناسباتی که می تواند بین اخلاق و فقه مطرح شود ، عمدتا سه محور موضوع ، روش، و غایت مورد بررسی قرار می گیرد. با توجه به اصول موضوعه ای نظیر تعریف و غایت علم اخلاق ، به نظر می رسد دانش اخلاق ارتباط تنگاتنگ موضوعی ، روشی و البته ، غایی با دانش فقه دارد. با بررسی موارد متعدد از مسائل و گزاره های دانش فقه ، مبرهن است که غایت یا غایات دانش فقه به طور قهری مرتبه ای از مراتب کمال را برای مکلف محصل و محقق می نماید. در نتیجه، با توجه به موضوع و غایت دانش اخلاق و همچنین تلازم غایات فقهی با تحصیل مرتبه ای از کمال انسانی ، احکام فقهی حکم اخلاقی همسو با خود را نتیجه می دهند. چنین تلازمی اقتضایی و در فرض نبود موانعی نظیر استنتاج حکم فقهی از اصول عملیه است که غایت تحصیل مرتبه ای از کمال را ندارند . با شناسایی موانع تحصیل مرتبه ای از کمال توسط احکام فقهی ، این احکام ، مستلزم استنباط حکم اخلاقی هم سو در فرض عدم مانع هستند.

کلیدواژه ها:

حکم اخلاقی ، حکم فقهی ، اشتراک موضوعی ، اشتراک غایی ، تلازم غایی