توسعه مدل دیدبانی تحولات محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران

تحولات معاصر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا اعم از تحول در الگوهای اتحاد و ائتلاف منطقه ای، قدرت افکنی کنشگران و قطب های قدرت منطقه ای، نحوه تعامل قدرت های فرامنطقه ای و دیدگاه های بدیل و گاه متعارض پیرامون نظم و آرایش ژئوپلیتیک منطقه، همگی نشان دهنده افزایش استعداد بروز تحولات راهبردی در آینده منطقه هستند که لاجرم کنشگران و واحدهای سیاسی موجود در این نظام منطقه ای را تحت تاثیر قرار می دهند. بر این اساس و با توجه به اصل پیشگیری از غافلگیری راهبردی و همچنین آگاهی زودهنگام از فرصت ها و تهدیدهای پیش رو، دیدبانی این تحولات و اشراف بر آنها اهمیت می یابد. هدف مقاله حاضر طراحی الگویی برای دیدبانی تحولات راهبردی محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا بوده و تلاش می کند فرایند پیچیده دیدبانی را ساختارمند و بهینه کند. پژوهش حاضر با بررسی مدل های آینده پژوهی در حوزه های گوناگون مبتنی بر روش فراترکیب و هماهنگ سازی آن با شاخص های راهبردی زمینه ساز تحول در منطقه غرب آسیا از طریق اجرای روش مدل سازی ساختاری تفسیری، در پی یافتن مدلی بهینه به منظور پویش علائم ضعیف تغییر و پایش تحولات جاری منطقه غرب آسیا خواهد بود. براساس نتایج به دست آمده، مدل نهایی شامل سه بخش اصلی گرداوری اطلاعات، تحلیل اطلاعات و اطلاع رسانی است. در بخش نخست منابع اطلاعاتی و شاخص های پایش مورد بررسی قرار می گیرند. بخش دوم شامل استفاده و اعمال ابزارهای آینده پژوهی ازجمله روندپژوهی و پردازش است و درنهایت بخش سوم به اطلاع رسانی از طریق هشدار زودهنگام و تجویز راهبردی اختصاص می یابد.

کلیدواژه ها:

دیدبانی ، مدلسازی ، محیط امنیتی ، تحولات ، راهبردی ، جمهوری اسلامی ایران