تحلیل حقوقی و بشردوستانه محاصره غزه به مثابه جنایت علیه بشریت در چارچوب حقوق بین الملل معاصر

از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، نوار غزه با بحرانی انسانی بی سابقه مواجه شده است که منشا اصلی آن محاصره همه جانبه و عملیات نظامی اسرائیل است. تلفات گسترده غیرنظامیان، تخریب زیرساخت های حیاتی و گرسنگی سیستماتیک بیش از دو میلیون نفر، بسیاری از نهادهای بین المللی را به این جمع بندی رسانده که این اقدامات ممکن است مصداق جنایت علیه بشریت باشد. این مقاله با رویکردی تحلیلی و انتقادی، ماهیت حقوقی محاصره غزه را در چارچوب حقوق بین الملل بشردوستانه، اساسنامه رم دادگاه کیفری بین المللی و عرف بین المللی بررسی می کند و نشان می دهد که محاصره ای که در ابتدا با توجیهات امنیتی آغاز شد، عملا به ابزاری برای محدودسازی و نابودی جمعیت غیرنظامی تبدیل شده است.مطالعه ابتدا مبانی نظری و تاریخی حقوق محاصره را تشریح کرده و بر خلاهای موجود در حمایت از غیرنظامیان تاکید می کند. سپس محاصره غزه را از منظر سه عنصر جنایت علیه بشریت عنصر مادی (حملات گسترده و سیستماتیک)، عنصر سیاست دولتی، و عنصر ذهنی (قصد و آگاهی) تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که سیاست های اسرائیل در محدود کردن غذا، دارو، آب و انرژی به صورت عمدی و سیستماتیک، واجد ویژگی های لازم برای تشکیل جنایت نابودی و آپارتاید است.علاوه بر این، پیامدهای انسانی محاصره شامل گرسنگی، سوءتغذیه، فروپاشی نظام سلامت، تخریب زیرساخت های آب و بهداشت، و بحران مرگ نوزادان مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که قوانین موجود حقوق بین الملل برای حمایت از غیرنظامیان ناکافی است و نیازمند توسعه و اصلاح جهت جرم انگاری محاصره های غیرقانونی می باشد. همچنین، این تحقیق ضرورت ایجاد سازوکارهای بازدارنده موثر در چارچوب دیوان کیفری بین المللی برای جلوگیری از استفاده از گرسنگی به عنوان ابزار جنگی را مورد تاکید قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

محاصره غزه ، جنایت علیه بشریت ، حقوق بین الملل بشردوستانه ، آپارتاید ، گرسنگی نظام مند ، نسل کشی ، دیوان کیفری بین المللی