پیامدهای مواد محترقه در چهارشنبه سوری (مطالعه موردی مراجعه مصدومین به مراکز درمانی استان مازندران)

چهارشنبه سوری به عنوان آیینی دیرینه با محوریت آتش و مواد محترقه، طی سال های اخیر با افزایش حوادث مرتبط با ترقه ها به یک نگرانی مهم سلامت عمومی تبدیل شده است. این مطالعه همگروهی گذشته نگر با هدف بررسی پیامدهای آسیب های ناشی از ترقه در جشن های چهارشنبه سوری طی دوره ۹ ساله ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ در استان مازندران، با تمرکز ویژه بر سه سال اخیر انجام شده است. داده های ۹۴۴ فرد آسیب دیده که در بازه ۱۴ تا ۲۳ اسفند این سالها به مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مازندران مراجعه کرده بودند، شامل اطلاعات دموگرافیک، علت و نوع آسیب، محل درگیری و پیامدهای درمانی استخراج و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد . برای بررسی روندها از آزمون کای اسکوئر و رگرسیون لجستیک استفاده گردید. میانگین سالانه بروز آسیب ها ۱۰۵ مورد بود که در سال ۱۴۰۳ به ۲۱۲ مورد رسید. مردان ۷۸.۲ درصد از مصدومان را تشکیل دادند و میانگین سنی ۲۳.۲ سال و بیشترین فراوانی مربوط به گروه سنی ۱۰ تا ۱۹ سال بود. شایع ترین انواع آسیب شامل سوختگی و بریدگی و خراشیدگی بود و بیشترین درگیری در دست ها و چشم ها مشاهده شد. میزان بستری ۶۰ درصد، قطع عضو ۳۷ درصد و این بررسی موردی از مرگ گزارش نشد. روند افزایشی آسیب ها پس از پاندمی معنادار بود. یافته ها بر ضرورت اجرای آموزش های هدفمند، تشدید نظارت و اعمال مقررات بازدارنده برای کاهش پیامدهای این حوادث تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

چهارشنبه سوری ، مواد محترقه ، روند زمانی ، استان مازندران و پیشگیری از آسیب ها