اثرات جایگزینی یونجه با سطوح مختلف خارشتر بر قابلیت هضم و فراسنجههای شکمبهای بره های عربی

پژوهشی بهمنظور بررسی اثرات جایگزینی یونجه خشک با سطوح مختلف خارشتر (Alhaji maurorum) بر قابلیت هضم، فراسنجههای تخمیر شکمبهای، تولید پروتئین میکروبی و ریختشناسی پرزهای شکمبه بره­های نر پرواری نژاد عربی انجام شد. از تعداد ۲۰ راس بره با سن سه الی چهار ماه و میانگین وزن بدن ۵/۱±۴/۲۲ کیلوگرم بهمدت ۸۴ روز در قالب طرح کاملا تصادفی در چهار تیمار آزمایشی با سطوح مختلف علوفه خشک خارشتر در مرحله دانه­دهی (صفر، ۳/۳۳، ۶/۶۶ و ۱۰۰ درصد جایگزین علوفه یونجه) استفاده گردید. برای تعیین قابلیت هضم، از روش نشانگر داخلی خاکستر نامحلول در اسید استفاده شد. در انتهای دوره، جمعآوری مایع شکمبه، ادرار و نمونه گیری از دیواره شکمبه انجام گردید. قابلیت هضم ظاهری ماده خشک در تیمار ۳/۳۳ درصد جایگزینی خارشتر نسبت به تیمارهای ۶/۶۶ و ۱۰۰ درصد جایگزینی خارشتر بهطور معنیداری افزایش یافت. قابلیت هضم ظاهری الیاف نامحلول در شوینده اسیدی در تمامی سطوح جایگزینی علوفه خارشتر نسبت به گروه شاهد بهطور معنیداری کاهش یافت. مقادیر کل اسیدهای چرب فرار، اسیداستیک، آلانتوئین ادرار، کل مشتقات پورینی دفعشده، تولید پروتئین میکروبی و تراکم پرزهای شکمبه در تمامی تیمارهای حاوی سطوح مختلف علوفه خارشتر نسبت به گروه شاهد بهطور معنیداری بالاتر بود. ارتفاع پرزهای شکمبه در تیمارهای حاوی ۶/۶۶ و ۱۰۰ درصد جایگزینی علوفه خارشتر نسبت به تیمارهای حاوی ۳۳/۳ درصد جایگزینی علوفه خارشتر و شاهد بهطور معنیداری بیشتر بود. بهطور کلی، جایگزینی بخشی از یونجه با خارشتر می تواند موجب بهبود برخی از شاخص های تخمیر شکمبه ای شود، هرچند سطوح بالای جایگزینی میتواند بر قابلیت هضم الیاف اثر منفی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

اسید چرب فرار ، پرزهای شکمبه ، پروتئین میکروبی ، تخمیر ، علوفه خارشتر