نوه داری به مثابه فرصت یا چالش: تحلیل کیفی تجربه مادربزرگ ها

هدف از این پژوهش، درک عمیق تر تجربه زیسته مادربزرگ ها از مراقبت از نوه ها و شناسایی ابعاد عاطفی، اجتماعی و جسمی این نقش در بافت خانواده های معاصر است تا فرصت ها، چالش ها و پیامدهای این تجربه آشکار شود. این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناختی و با مشارکت ۱۱ مادربزرگ ایرانی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل پدیدارشناختی کدگذاری و به مضامین اصلی و فرعی تبدیل شدند. در تحلیل داده ها سه مضمون اصلی و شش مضمون فرعی شناسایی شد. مضمون اول، نوه داری به مثابه تجربه ای معنا بخش و لذت بخش بود. مضمون دوم، چالش های روانی و جسمی نوه داری در کنار ایفای نقش مراقبتی بود. مضمون سوم، تحول در هویت، نقش و سبک زندگی مادربزرگ از طریق نوه داری بود. نتایج نشان داد نوه داری برای مادربزرگ ها تجربه ای عاطفی و معنادار است که به افزایش شادی، احساس تعلق و معنای زندگی کمک می کند. این نقش درعین حال با چالش های جسمی، روانی و تعارضات فردی همراه است و بازتعریف هویت و روابط خانوادگی را در پی دارد. این پژوهش با محدودیت هایی مانند حجم نمونه کوچک و تمرکز صرف بر تجربه مادربزرگ ها مواجه بود. برای پژوهش های آینده، پیشنهاد می شود نمونه های متنوع تری بررسی و تاثیرات نوه داری بر سایر اعضای خانواده با روش های ترکیبی تحلیل شود.

کلیدواژه ها:

تجربه زیسته ، مادربزرگ ، نوه داری ، تحلیل کیفی