اثر بخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش استرس آسیب زایه ثانویه و اضطراب منتشر در پرستاران زن

پرستاران به دلیل مواجهه مداوم با شرایط بحرانی و بیماران دردمند، در معرض استرس آسیب زایه ثانویه و اضطراب منتشر قرار دارند. این وضعیت می تواند بر سلامت روانی، کیفیت مراقبت و رضایت شغلی آن ها تاثیر منفی بگذارد. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر کاهش استرس آسیب زایه ثانویه و اضطراب منتشر در پرستاران زن است. این پژوهش یک مطالعه شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل پرستاران زن شاغل در بیمارستان های دولتی و خصوصی شهر نوشهر بود که از میان آن ها ۳۰۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب و به دو گروه آزمایش (۱۵۰ نفر) و کنترل (۱۵۰ نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه هفتگی در برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی شرکت کرد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسش نامه استرس آسیب زایه ثانویه (STSS)، پرسش نامه اضطراب منتشر (GAD-۷) بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد که برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی به طور معناداری باعث کاهش استرس آسیب زایه ثانویه (P<۰.۰۱, η²=۰.۲۷) و اضطراب منتشر (P<۰.۰۱, η²=۰.۳۱) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. همچنین، این تاثیرات در مرحله پیگیری نیز پایدار ماندند. برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی با افزایش آگاهی لحظه ای، کاهش نشخوارهای فکری و تقویت تنظیم هیجانی، می تواند یک مداخله موثر برای بهبود سلامت روانی پرستاران زن باشد. پیشنهاد می شود این برنامه به عنوان یک راهکار کاربردی برای کاهش فرسودگی شغلی و بهبود کیفیت مراقبت پرستاران در نظام سلامت اجرا شود.

کلیدواژه ها:

برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی ، استرس آسیب زایه ثانویه ، اضطراب منتشر ، پرستاران زن