آموزش تاب آوری دیجیتال: راهبردهای روانشناختی برای محافظت از دانش آموزان در فضای مجازی

با همه گیر شدن فناوری های دیجیتال و ادغام آن در زندگی روزمره دانش آموزان، مواجهه با چالش هایی مانند فرسودگی آنلاین، آزار سایبری، اعتیاد به صفحات نمایش، و آشفتگی اطلاعاتی به یک هنجار تبدیل شده است. این مقاله به بررسی مفهوم نوظهور «تاب آوری دیجیتال» به عنوان یک قابلیت روانشناختی-تربیتی ضروری می پردازد. تاب آوری دیجیتال، توانایی تطبیق، مقاومت و رشد مثبت در مواجهه با فشارها و آسیب های ناشی از فضای مجازی است. هدف این مقاله، ارائه چارچوبی نظری و عملی برای آموزش این مهارت در محیط های آموزشی است. با استفاده از روش مرور نظام مند ادبیات پژوهش، مبانی نظری بر پایه روانشناسی مثبت نگر، نظریه شناختی-اجتماعی بندورا، و نظریه خودتنظیمی بررسی شد. یافته ها نشان می دهد که برنامه های آموزشی موفق، ترکیبی از آموزش مهارت های شناختی (نظیر تفکر انتقادی و مدیریت توجه)، مهارت های هیجانی (تنظیم هیجان و همدلی آنلاین) و مهارت های رفتاری (مدیریت زمان و ارتباط امن) هستند. نتیجه گیری کلی مقاله تاکید دارد که تاب آوری دیجیتال نباید به عنوان یک موضوع فرعی، بلکه باید به عنوان یک سرفصل اساسی در برنامه درسی تربیتی-مشاوره ای گنجانده شود تا دانش آموزان را نه برای انزوا از فناوری، بلکه برای مشارکتی ایمن، آگاهانه و سالم در عصر دیجیتال توانمند سازد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری دیجیتال ، روانشناسی فضای مجازی ، سلامت روان دانش آموزان ، آموزش مهارت های زندگی دیجیتال.