واکاوی هویت مهاجر در رمان «النبیذه» انعام کجه جی بر اساس دیدگاه هومی بابا و با تاکید بر مفهوم «فضای سوم

گسترش مهاجرت و پیدایش استعمار به ظهور حوزه های جدیدی در مطالعات ادبی منجر شد که به «ادبیات مهاجرت» و «ادبیات پسااستعماری» معروف است. در این دست مطالعات، معمولا به بحران های هویتی ناشی از این پدیده های یادشده و تبعات آن پرداخته می شود. هومی بابا، یکی از نظریه پردازان برجست در این حوزه است. وی در مطالعات خود از مفاهیمی مانند آمیختگی، تزلزل و فضای سوم استفاده کرد. از نظر وی، فضای سوم به فضایی متزلزل میان مهاجر و میزبان گفته می شود که تعاملات میان این دو اتفاق می افتد، در این فضا هویت مهاجر همواره در نبرد دائمی میان دو فرهنگ به سر می برد اما غلبه یکی بر دیگری محال است. این فرایند که ارتباط مستقیمی با «دیگری سازی» دارد، همواره مهاجر را در مرز میان دو فرهنگ نگاه می دارد. مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد نقد فرهنگی به بررسی رمان «النبیذه» پرداخته است. رمان النبیذه اثر انعام کجه جی روایت سه مهاجر با نام های تاج الملوک، ودیان و منصور البادی است که وقایع رخ داده در قرن بیستم زندگی آنان را تحت تاثیر قرار داده و آنان را به مهاجرت وادار ساخته است. این رمان افزون بر بازنمایی ویژگی های هویتی مهاجر در مرز میان فرهنگ سرزمین مادری و فرهنگ میزبان، فضایی را پدید می آورد که فضای سوم در میان دو مهاجر نیز حاکم شود. در این فضا سوژه ها تا سرحد آمیختگی به یکدیگر نزدیک می شوند اما یگانگی آن ها به سبب هویت متزلزلی که دارند محقق نمی شود. در نتیجه، براساس یافته های این مقاله، با به وجود آمدن فضای سوم، امتزاج دو مهاجر نیز غیرممکن است.

کلیدواژه ها:

ادبیات مهاجرت ، هویت مهاجر ، فضای سوم ، انعام کجه جی ، النبیذه