بررسی اثر فرین های دما و بارش بر روند تغییرات روزهای همراه با گرد و خاک در جنوب شرق ایران

در این مطالعه اثر مقادیر فرین دما و بارش بر روند تغییرات روزهای همراه با گرد و خاک در جنوب شرق ایران بررسی شد. از داده های روزانه دما و بارندگی ایستگاه های منطقه مورد مطالعه در یک بازه زمانی ۲۱ ساله از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ برای محاسبه نمایه های فرین استفاده شد. محاسبات در محیط  نرم افزار RclimDex  انجام شد. از روش شبکه عصبی پرسپترون چندلایه برای بررسی تاثیر اهمیت فرین های دما و بارش بر روی روند تغییرات روزهای همراه با گرد و خاک در جنوب شرق ایران استفاده شد. همچنین از آزمون من-کندال و رگرسیون خطی برای بررسی روند تغییرات متغیرهای مورد مطالعه استفاده شد. نتایج نشان داد روند تغییرات روزهای همراه با گرد و خاک در ایستگاه های رودان، سراوان، ایرانشهر، زابل، بندرعباس، بم و خاش نزولی و معنادار بود. همچنین ایستگاه های زابل و بندرعباس به ترتیب با میانگین سالانه ۱۷۱ و ۹۳ روز طی دوره زمانی مورد مطالعه بیشترین روزهای همراه با گرد و خاک را ثبت کرده اند. نتایج مدل شبکه عصبی پرسپترون نشان داد نمایه های  فرین بارش CDD،R۱۰  و R۲۰ و نمایه های فرین دما SU۲۵، DTR و TXn بیشترین همبستگی را با روند تغییرات طوفان های گرد و خاک در منطقه مورد مطالعه دارد. مناطق گرم و خشک مانند جنوب شرق ایران به دلیل تغییرات اقلیمی و مدیریت ناپایدار در معرض تهدید فرسایش بادی و در نتیجه وقوع طوفان های گرد و خاک قرار دارد. درک تاثیر تغییرات اقلیمی برای طراحی گزینه های سازگاری با تغییرات اقلیمی و کنترل طوفان های گرد و خاک مهم است.

کلیدواژه ها:

آزمون من-کندال ، شبکه عصبی پرسپترون ، تغییرات اقلیمی ، فرسایش بادی ، وقایع فرین