آموزش علوم پزشکی در ایران: تحولات تاریخی و چالش های حکمرانی

آموزش علوم پزشکی در ایران از دوران باستان با رویکرد شاگردپروری آغاز شد و در قرن نوزدهم با تاسیس دارالفنون وارد مرحله مدرن شد. این تحول را می توان در سه دوره تاریخی بررسی کرد:دوره اول شروع آموزش پزشکی مدرن با دارالفنون و ورود پزشکان اروپایی و ترجمه متون پزشکی و آموزش به سبک غربی بود. در این دوره فقدان نظام منسجم و بیمارستان های آموزشی چالش های اصلی بودند. دوره دوم با تاسیس دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و گسترش آموزش تخصصی و توسعه منطقه ای دانشکده ها در شهرهای بزرگ همراه بود. در این دوره تمرکز بر آموزش نظری و ضعف در مهارت های ارتباطی به عنوان چالش های اساسی مطرح بودند. دوره سوم پس از انقلاب اسلامی ایران شروع شد که با ادغام آموزش علوم پزشکی در نظام سلامت و افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو همراه بود. در این دوره رشد بین المللی دانشگاه ها و توجه به کیفیت آموزش از اهمیت ویژه ای برخوردار بود ولی چالش هایی نظیر کمبود منابع مالی، مهاجرت نخبگان، عدم تطابق آموزش با تحولات نوین پزشکی هنوز برطرف نشده اند. در ده سال اخیر طرح تحول و نوآوری در آموزش علوم پزشکی، الگوی شش وجهی تعالی دانشگاه ها و برنامه عدالت، تعالی و بهره وری در آموزش علوم پزشکی در صدد ارائه مدل حکمرانی قابل قبول در آموزش علوم پزشکی بوده اند که توفیقاتی در بین المللی سازی آموزش علوم پزشکی، پاسخگویی اجتماعی، تعهد حرفه ای، مدیریت کیفیت آموزش علوم پزشکی، اعتباربخشی، ارتقا روش های یاددهی-یادگیری، همگرایی علوم و فناوری، کارآفرینی، ماموریت گرایی دانشگاه های علوم پزشکی و مرجعیت علمی داشته اند ولی برای حکمرانی آموزشی قابل قبول نیاز به آینده نگاری رشته های علوم پزشکی و کاربردی کردن آن ها و مهارت محور کردن برنامه های درسی مشاهده می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش علوم پزشکی ، ادغام آموزش با نظام سلامت ، برنامه عدالت ، تعالی و بهره وری ، چالش های آموزش علوم پزشکی ، حکمرانی آموزشی