گسست سهروردی از مبانی اندیشه سیاسی ارسطو

سوال اصلی نوشته حاضر این است که ارسطو چگونه با استفاده از اصطلاحاتی چون طبیعت و بخت، به سراغ توضیح امر سیاسی می­رود و فلسفه ایرانی-اسلامی، به ویژه در آثار سهروردی، با کدام امکان مفهومی از دیدگاه کلاسیک به امر سیاسی گسست ایجاد می کند و مبانی فلسفی آن را مورد انتقاد قرار می دهد؟ برای پاسخ به این سوال، نگارندگان ابتدا جایگاه هستی­شناختی و سیاسی مفهوم طبیعت و بخت را در اندیشه ارسطو توضیح می­دهند و، در ادامه، گسست سهروردی و به طورکلی سنت فلسفه ایرانی-اسلامی را، ازطریق ارجاع مفهوم بخت به جهل و سوء فهم انسان نسبت به رویدادها، روشن می سازند و جایگاه هستی­شناختی و، به تبع آن، تاثیرات سیاسی بخت را مورد انتقاد قرار می­دهند. همچنین، در ادامه، سهروردی با ابتنای اداره سیاسی بر قانونی که فیلسوف با درنظرگرفتن مصالح روزگار وضع می­کند احتیاج امر سیاسی به سلطه طبیعت و امر پوشیده و غیرقابل کنترلی مانند بخت را منتفی می­سازد و از سوی دیگر، به واسطه ارتباط دادن تمهید ماده و مردم مناسب برای فره کیانی، حکیم سیاسی دست بخت را به کل از قلمروی سیاست کوتاه می­کند. به این ترتیب، گسستی بنیادین میان سنت یونانی با سنت فلسفی اسلامی ایجاد می­شود. این مقاله به روش توصیفی و تحلیلی انجام پذیرفته است.

کلیدواژه ها:

بخت ، طبیعت ، سیاست ، سهروردی ، ارسطو