بهینه سازی محیط کشت پرآوری و ریشه زایی خیار گلخانه ای براساس غلظت های مختلف نیتروژن و ساکارز

در این مطالعه، تاثیر غلظت های مختلف نیتروژن کل (۵۰، ۵۵، ۶۰ (شاهد)، ۶۵ و ۷۰ میلی مولار) به عنوان فاکتور اول و ساکارز (۲۰، ۳۰ (شاهد) و ۴۰ گرم در لیتر) به عنوان فاکتور دوم بر روی پرآوری و ریشه زایی خیار گلخانه ای رقم سلطان با استفاده از ریزنمونه های جوانه جانبی و انتهایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین وزن تر و خشک شاخساره در ۴۰ گرم بر لیتر ساکارز و همچنین بیشترین وزن تر شاخساره و کالوس در ۷۰ میلی مولار نیتروژن مشاهده شد. محیط های کشت حاوی ۲۰ و ۳۰ گرم بر لیتر ساکارز و ۵۰ تا ۷۰ میلی مولار نیتروژن به عنوان محیط کشت مناسب برای طول شاخساره شناسایی شدند. حداکثر تعداد گره در هر شاخساره در محیط کشت حاوی ۳۰ گرم بر لیتر ساکارز به دست آمد و حداکثر طول شاخساره در غلظت های ۲۰ و ۳۰ گرم بر لیتر ساکارز حاصل شد. در غلظت های ۵۰، ۶۰ و ۷۰ میلی مولار نیتروژن، وزن تر شاخساره به طور قابل توجهی افزایش یافت. جوانه های جانبی حاصل از کشت جوانه انتهایی در محیط کشت MS بدون هورمون و با ۵ غلظت نیتروژن و سه غلظت ساکارز و ۰/۱ میلی مولار ایندول بوتیریک اسید (IBA) ریشه دار شدند. حداکثر تعداد گره در هر شاخساره و همچنین حداکثر طول شاخساره و ریشه در محیط کشت حاوی ۲۰ و ۳۰ گرم بر لیتر ساکارز تولید شد. نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت های مختلف نیتروژن و ساکارز تاثیرات معناداری بر پرآوری و ریشه زایی خیار گلخانه ای رقم سلطان داشتند. براساس نتایج تحقیق، توصیه می شود که غلظت ساکارز و نیتروژن کل به دقت تنظیم شوند تا تاثیرات مثبت بر رشد گیاهان به حداکثر برسد و از کاهش تعداد گره ها جلوگیری شود. همچنین، انتقال تدریجی گیاهچه ها به گلخانه و استفاده از پرلایت استریل شده به عنوان بستر کشت می تواند به حفظ رطوبت و افزایش شانس زنده ماندن گیاهچه ها کمک کند.

کلیدواژه ها:

Callus formation ، In vitro culture ، Plant nutrition ، Tissue culture ، تغذیه گیاه ، کالوس زایی ، کشت درون شیشه ای ، کشت بافت.