سنجش قابلیت استقرار صنایع تبدیلی کشاورزی با تاکید بر کارایی اقتصادی و ظرفیت منطقه ای

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ظرفیت ها و تعیین اولویت های استقرار صنایع تبدیلی کشاورزی در دهستان های انزان شرقی و انزان غربی بخش مرکزی شهرستان بندرگز انجام شده است. با توجه به محدودیت بهره برداری اقتصادی از تولیدات زراعی و باغی، توسعه صنایع تبدیلی به عنوان راهکاری موثر در افزایش ارزش افزوده محصولات، ایجاد اشتغال و ارتقاء درآمد روستاییان مطرح است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و گردآوری داده ها به صورت میدانی و کتابخانه ای بوده و حجم نمونه ۳۰۰ سرپرست خانوار با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شد. تحلیل داده ها با آزمون t تک نمونه ای، ضرایب همبستگی پیرسون، رگرسیون و مدل تصمیم گیری TOPSIS انجام گردید. یافته ها نشان داد منطقه از ظرفیت های مناسبی در منابع طبیعی، نیروی کار، زیرساخت ها و بازار برخوردار است که ظرفیت سنجی استقرار صنایع تبدیلی را تقویت می کند. استقرار این صنایع موجب افزایش درآمد خانوارها، کاهش نرخ بیکاری و بهبود بهره وری نیروی کار می شود. همچنین بر اساس نتایج حاصل از مدل TOPSIS، روستاهای گز شرقی، گز غربی و کارکنده به ترتیب با ضرایب ۷۱/۰، ۶۸/۰ و ۳۲/۰ در رتبه های اول تا سوم از نظر قابلیت استقرار صنایع تبدیلی کشاورزی قرار دارند. این رتبه بندی می تواند مبنای مناسبی برای تدوین برنامه های توسعه پایدار در منطقه باشد. یافته های پژوهش همچنین بر لزوم سرمایه گذاری هدفمند در حوزه صنایع تبدیلی تاکید دارند؛ اقدامی که می تواند نقش موثری در بهبود شاخص های اقتصادی و اجتماعی روستاهای منطقه ایفا کند.

کلیدواژه ها:

صنایع تبدیلی کشاورزی ، کارایی اقتصادی ، ظرفیت منطقه ای ، مدل TOPSIS ، بندرگز