ارزیابی ژنوتیپ های امیدبخش بادام(Prunus dulcis L) براساس خصوصیات رویشی، فنولوژی و کمی و کیفی خشک میوه و مغز

با توجه به اهمیت اقتصادی و ارزش غذایی بادام، این پژوهش با هدف شناسایی و معرفی ژنوتیپ­های برتر و سازگار با شرایط اقلیمی استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. این مطالعه، ارزیابی خصوصیات ۴۴ ژنوتیپ امیدبخش بادام پیوند شده روی پایه رویشی GF۶۷۷ در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات بادام وابسته به مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری در منطقه سامان انجام گرفت. در این پژوهش، صفات رویشی، فنولوژیکی و پومولوژیکی خشک میوه و مغز در سال ۱۴۰۲ مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس صفات رویشی نشان داد که ارتفاع درخت، طول و عرض تاج، نسبت طول به عرض تاج و نسبت ارتفاع به طول تاج در ژنوتیپ­های مختلف معنی­دار بودند. نتایج نشان داد که ژنوتیپ­های مورد بررسی از نظر عملکرد، صفات فنولوژی، ویژگی های خشک میوه و مغز در سطح احتمال یک درصد تفاوت معنی­داری داشتند. درصد مغز در ژنوتیپ­های مورد مطالعه از ۳۰/۲۲ تا ۹/۷۷ درصد متفاوت بود. مطابق با نتایج، ژنوتیپ ۴-۴ پیوند شده روی پایه GF۶۷۷ دارای عملکرد ۷۵۰ گرم، درصد مغز ۵۱ درصد، پوست سخت، پوست دارای درز و شکاف بسته، رنگ مغز خیلی روشن، دیرگل، عادت گل دهی مختلط، میزان دوقلویی کم و درصد پوکی کم، یکی از ژنوتیپ­های خوب برای منطقه چهارمحال و بختیاری به نظر می­رسد. براساس نتایج، ژنوتیپ­های بادام ۴-۴، TS-۱۱، H، ۲-۳-۲ و ۲-۰-۴ با توجه به خصوصیات ارزشمند و تجاری شامل عملکرد، درصد مغز، سفتی پوست، پوکی، وزن مغز، درز و شکاف روی پوست، دوقلویی، قطر پوست چوبی، رنگ مغز و مهم تر از همه دیرگلی، ژنوتیپ­هایی با برتری نسبی از نظر صفات خشک و مغز بودند.

کلیدواژه ها:

ارقام برتر ، پایه رویشی ، پومولوژی ، تاریخ گل دهی ، عملکرد