بررسی نقش فرقه کرامیه در مجادلات مذهبی نیشابور و رابطه آن با مناسبات قدرت سیاسی (قرن ۳تا ۵ هجری قمری)

فرقه کرامیه توسط محمد بن کرام سجستانی نیشابوری (۱۶۸-۲۵۵ق) در نیشابور بنیان نهاده شد و این فرقه نقش مهمی در مجادلات مذهبی خراسان ایفا کرد. با گسترش نفوذ کرامیه بزرگان این فرقه مورد حمایت حاکمان قرار گرفتند. این حمایت ها موجب شد که آنها برای دستیابی به قدرت ، وارد مجادله با دیگر فرق دینی نیشابور شوند. درپژوهش هایی که درباره کرامیه نگاشته شده، به نقش کرامیه در مجادلات مذهبی نیشابور و نیز و رابطه آن با مناسبات قدرت سیاسی ، به صورت مستقل نپرداخته است . این پژوهش با استفاده از منابع اصلی و روش توصیفی-تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش است که کرامیه چه نقشی در مجادلات مذهبی نیشابور داشته و این نقش چه نسبتی با ساختار قدرت سیاسی دارد؟ یافته های پژوهش نشان می دهد پیشوایان کرامیه برای کسب منافع سیاسی، به تشدید مجادلات فرقه ای دامن می زدند و حاکمان حامی آنان نیز با پشتیبانی از این فرقه، در پی بهره برداری ابزاری از کرامیان برای نیل به مشروعیت سیاسی و مقبولیت اجتماعی  خود بودند.

کلیدواژه ها:

Karrāmiyya ، Nishapur ، religious conflicts ، political interests ، Muḥammad ibn Karrām ، Abū Bakr Muḥammad ibn Maḥmashādh ، کرامیه ، نیشابور ، مجادلات مذهبی ، منافع سیاسی ، محمد بن کرام ، ابوبکر محمد بن محمشاد