مولفه های تاریخ نگاری علامه مجلسی در کتاب جلاءالعیون

علامه­مجلسی(۱۰۳۷-۱۱۱۰ق) از عالمان نامدار عصر صفوی است که با قدرت قلم و میراث فکری خود نقشی ژرف و ماندگار در نظام مندکردن آموزه های اثنی عشری و تثبیت باورهای شیعی در ایران ایفا کرد. او، نه تنها در میدان فقه­و­حدیث بلکه در عرصه تاریخ­نگاری­­مذهبی نیز، شخصیتی صاحب­سبک است. کتاب جلاءالعیون از آثار شاخص اوست که در آن حیات معصومان(ع) را با توجه به­نیازهای دینی و فرهنگی زمانه خود روایت کرده­است. این پژوهش با رویکرد معناکاوی به بررسی ارتباط میان تاریخ نگاری مجلسی در جلاءالعیون و بافت سیاسی -فرهنگی زمانه او می پردازد. نتایج تحقیق نشان می­دهد که متن جلاءالعیون بر چهار مولفه استوار است: اثبات حقانیت امامت ائمه(ع)، غیریت­سازی اهل­سنت، تاکید بر بعد عاطفی مصائب اهل­بیت(ع) و نیز، مقام رضای اهل­بیت(ع) بر قضای­الهی در مصائب زندگی. علامه­مجلسی از رهگذر این مولفه ها در پی تقویت گفتمان امامیه و تحکیم هویت شیعی در جامعه ایرانی بود؛ مولفه هایی که عمیقا از شرایط تاریخی و فرهنگی عصر او تاثیر پذیرفته اند.

کلیدواژه ها:

Jalāʾ al-ʿUyūn ، ʿAllāmah Majlisī ، semantic analysis ، legitimacy of the Imamate and Shiʿism ، sufferings of the Ahl al-Bayt(peace be upon them). ، جلاءالعیون ، علامه مجلسی ، معناکاوی ، حقانیت امامت ائمه(ع) و تشیع ، مصائب اهل بیت(ع).