بررسی و شناسایی الگوهای شکست امواج راسبی در ارتباط با رخدادهای بارشی شدید شمال غرب ایران (۲۰۲۴-۱۹۹۰)

چکیدهارتباط بین شکست امواج راسبی و رخدادهای بارشی شدید شمال غرب ایران در مقیاس سینوپتیکی مورد بررسی قرار گرفت. این مطالعه به تجزیه و تحلیل سینوپتیکی تاوایی پتانسیلی (PV)، در سطح هم دمای پتانسیلی ۳۳۰ کلوین (۳۳۰K) پرداخته است. سامانه های بارشی شدید شمال غرب ایران برای دوره آماری ۳۳ساله (۲۰۲۴-۱۹۹۰) به تعداد ۲۷۵ سامانه ی بارشی شناسایی شدند، و بر این اساس شکست امواج راسبی مورد شناسایی قرار گرفت. تحلیل و بررسی بلندمدت شکست آنتی سیکلونی و سیکلونی امواج راسبی انجام شد. چهار الگوی شکست امواج راسبی برای دو نوع شکست، در ارتباط با رخدادهای شدید بارشی شمال غرب ایران شناسایی شدند. نتایج نشان می دهد که الگوهای شناسایی شده فصل بهار و پاییز بیشترین فراوانی رخداد های شکست امواج راسبی، و الگوهای بارشی زمستان و تابستان، به ترتیب کم ترین فراوانی را دارند. بیشترین فراوانی رخدادهای شکست سیکلونی (CWB)، ماه های فروردین و اردیبهشت، و بیشترین فراوانی رخدادهای شکست آنتی سیکلونی (AWB)، ماه های مهر و آبان را شامل می شود. تحلیل استریمرهای تاوایی پتانسیلی (۲PVU)، و ارتباط آن با رخدادهای بارشی شدید منطقه مورد مطالعه نشان می دهد که یک وابستگی فصلی بین شکست امواج راسبی وجود دارد که هم در عرض و هم در طول جغرافیایی نفوذ می کنند و بارش های شدید شمال غرب ایران را ایجاد یا تقویت می کنند؛ بنابراین تحقیق صورت گرفته می تواند به درک بهتری از الگوهای بارشی سینوپتیکی و دینامیکی و همچنین بهبود پیش بینی های میان مدت و بلندمدت آب وهوایی کشور کمک کند.

کلیدواژه ها:

بارش های شدید ، شکست امواج راسبی ، تاوایی پتانسیلی ، شمال غرب ایران