ارائه مدل بهینه عملکردی برای منطقه آزاد اردبیل با تکیه بر آسیب شناسی مناطق آزاد در ایران

هدف: با توجه به این واقعیت که مناطق آزاد در ایران نسبت به نمونه های موفق آن در دنیا دارای عملکرد قابل قبولی نبوده و با آسیب های متعددی مواجه هستند، مقاله حاضر ضمن شناسایی آسیب های نهفته در مناطق آزاد کشور، سعی دارد مدل مطلوب برای بهبود عملکرد مناطق تازه تاسیس و مشخصا منطقه آزاد اردبیل ارائه دهد.روش پژوهش: شناسایی آسیب های مناطق آزاد بر مبنای روش کیفی و به طور خاص مصاحبه با مطلعین حوزه مناطق آزاد در کشور صورت گرفته است. شناسایی و اولویت بندی ریشه های آسیب ها با بهره گیری از مدل تحلیل سلسله مراتبی و نرم افزار وزن دهی Expert Choice انجام یافته و مدل بهینه عملکردی برای منطقه آزاد اردبیل نیز بر مبنای تدوین سناریوهای احتمالی عوامل کلیدی حاصل از نرم افزار فوق بوده است. نتایج: نتایج حاکی از آن است که مناطق آزاد در شرایط فعلی بنا به اقدامات و سیاست های اشتباه، توانمندی لازم جهت تحقق شرایط واقعی یک منطقه آزاد را دارا نیستند. این عدم توانمندی در بسیاری از ابعاد مختلف مالی، انسانی، سازمانی و ... مطرح می باشد. نتیجه گیری: تداوم وضعیت موجود بدون تغییرات در رویکرد و ساختار در چارچوب سناریوی اول، منطقه آزاد اردبیل را در شرایط بحرانی و حتی فراتر از آن قرار خواهد داد. حفظ رویکرد موجود با تغییرات تدریجی در ساختار اجرا و مشارکت (در قالب سناریوی دوم) زمینه را برای به کارگیری سیاست های اساسی و توانمندی اعمال این سیاست ها از سوی منطقه آزاد اردبیل فراهم خواهد ساخت، و در چنین حالتی می توان به معنای واقعی منطقه آزاد (در قالب سناریوی سوم) با تاکید بر تغییرات اساسی رویکردی و ساختاری نزدیک شد.

کلیدواژه ها:

مناطق آزاد ، آسیب شناسی مناطق آزاد ، تحلیل سلسله مراتبی ، منطقه آزاد اردبیل