تبیین کاربرد روش های هیدرولیکی و هیدرولوژیکی در برآورد نیاز آبی زیست محیطی رودخانه تجن

پژوهش حاضر به منظور ارزیابی نیاز زیست محیطی رودخانه تجن در استان مازندران صورت گرفته است. با استفاده از روش های هیدرولیکی و هیدرولوژیکی، مقدار جریان زیست محیطی این رودخانه در محدوده سد شهید رجایی برآورد شده و میزان اثرگذاری آن بر کیفیت مصارف شرب، کشاورزی و بیولوژیکی این رودخانه ارائه شده است. کیفیت شیمیایی آب رودخانه تجن از نظر مصارف کشاورزی مطابق با طبقه بندی ویلکاکس در حد خوب و در رده C۲S۱، از نظر شرب به دلیل تاثیر آب دریا و ورود پساب زهکش های مزارع از کیفیت مناسبی برخوردار نبوده و در مواقع سیلابی نیز به دلیل افزایش مواد جامد معلق کیفیت فیزیکی و شیمیایی آب جهت شرب نیز نامناسب می گردد. از حیث بیولوژیکی، مجموع تعداد کلی فرم ها به دلیل تراکم کم مراکز شهری و پایین بودن جمعیت در مناطق بالادست رودخانه تجن نسبت به سد کم می باشد. نتایج مشخص نمود که متوسط جریان زیست محیطی در رودخانه تجن با استفاده از روش های هیدرولیکی و هیدرولوژیکی و از سوی دیگر، احداث سد منجر شده تا مقدار رهاسازی شده با مقدار محاسباتی تطابق چندانی نداشته باشد. بیشترین مقدار به دست آمده در روش منحنی انتقال تداوم جریان و برابر با ۲۵ مترمکعب در ثانیه بوده بنحویکه در این شرایط از نظر مدیریتی در طبقه زیستی با رویکرد حفظ حداقل شرایط زیستی رودخانه قرار دارد. مقدار متوسط جریان در شرایط وجود سد در ایام رهاسازی حدود ۱۶ مترمکعب در ثانیه می باشد که این مقدار با مقادیر محاسبه شده در سایر روش ها همخوانی نسبی دارد.

کلیدواژه ها:

سد شهید رجایی ، ساری ، تنانت ، دبی جریان