بررسی فرسایش خاک با استفاده از تحلیل های تصمیم گیری چند معیاره GIS در شهرستان خوی

امروزه فرسایش خاک به عنوان یکی از بزرگترین مشکلات زیست محیطی و اجتماعی-اقتصادی معاصر شناخته شده است؛ زیرا بر کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و اقتصاد اجتماعی تاثیر میگذارد. بنابراین هدف تحقیق حاضر، پهنه بندی حوضه شهرستان خوی می باشد. بدین منظور ابتدا با استفاده از تصاویر لندست و تکنیک طبقه-بندی شی گرا استخراج شد و به کلاس های (اراضی کشاورزی و باغی، اراضی شوره زار، اراضی مسکونی، اراضی مراتع و بایر و برون زدهای سنگی طبقه بندی شدند. در مرحله بعد، با شناسایی عوامل موثر در فرسایش خاک منطقه و تهیه لایه های اطلاعاتی هر معیار در GIS، استاتداردسازی لایه ها با استفاده از تابع عضویت فازی، روش رتبه دهی و وزن دهی معیارها با استفاده از روش کرتیک و روش ANP با استفاده از نرم افزار سوپردسیژن و مدل سازی نهایی با استفاده از روش تحلیل چندمعیاره ANP انجام شد. سپس تحلیل حساسیت معیارها با استفاده از داده های آموزشی انجام شد. سپس با اعمال مراحل مختلف مدل بر روی نقشه ها ، نقشه پهنه بندی فرسایش حوضه منطقه در ۴طبقه با فرسایش بسیار زیاد تا فرسایش بسیار کم، استخراج گردید. روش فرایند تحلیل ANP بیشترین وزن را به معیار ششم (فاصله از آبراهه) و کمترین وزن را به معیار دوم (مدل رقومی ارتفاع) تخصیص داده است. با توجه به نتایج حاصله و نقشه مدل سازی فرسایش، معیارهای فاصله از رودخانه، کاربری اراضی و شیب، به ترتیب با مقادیر وزنی ۰.۲۷۱، ۰.۲۵ و ۰.۱۹۷، بیشترین مقدار وزنی رو دریافت کردند.

کلیدواژه ها:

فرسایش خاک ، تخریب اراضی ، تحلیل چند معیاره ، شهرستان خوی