واکاوی تطبیقی نظارت پارلمان بردولت در نظام حقوق اساسی ایران مصر

در تعیین کیفیت روابط قوا در نظام های سیاسی مختلف، بسته به نوع آن نظام سیاسی، عوامل مختلفی دخیل هستند. عواملی که در عین کارایی و حفظ استقلال قوا به دنبال برقراری تعادل و توازن میان آن هاست. از جمله این موارد، نظارت پارلمانی است که موجب اعمال اقتدار و نفوذ بر دولت می گردد. در این مقاله با روش توصیفی و تحلیل داده ها و اسناد معتبر کتابخانه ای به بررسی این امر پرداخته شد که کاربست نظارت پارلمان بر دولت در نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عربی مصر با وجود مشابهت های زیاد، با تاکید بر قانون اساسی به عنوان عالی ترین سند حقوق اساسی، چگونه است. پرسش اصلی این است که نظارت پارلمان بر دولت در ایران و مصر با تاکید بر قانون اساسی، چه ابزارها و کیفیتی دارد و وجوه اشتراک و افتراق آنها چیست؟ انتخاب این دو کشور از آن جهت اهمیت دارد که هر دو دارای نظام نیمه ریاستی نیمه پارلمانی هستند، هر دو تجربه انقلاب و تغییر بنیادین نظام سیاسی را داشته اند و هر دو در زمره کشورهای اسلامی با تمدن کهن و موقعیت راهبردی در خاورمیانه محسوب می شوند. در عین حال، هر یک از این کشورها با ویژگی های فرهنگی، تاریخی و حقوقی خاص خود، الگوهای متفاوتی از نظارت پارلمانی را پیش بینی کرده اند. در هر دو کشور از ابزار مشابه در اعمال انواع نظارت مالی، سیاسی و غیرقضایی استفاده شده اگر چه تفاوت های اساسی نیز میان این دو کشور قابل مشاهده است.

کلیدواژه ها:

حقوق اساسی ایران ، حقوق اساسی مصر ، نظارت پارلمان ، نظارت سیاسی ، نظارت مالی