بررسی ویژگی های سنگ شناسی و مهندسی موثر بر سرعت امواج فراصوت در سنگ های آرژیلیتی- مارنی تبریز و ارائه روابط همبستگی

توسعه شهری تبریز با چالش ­های زمین­ شناسی و مهندسی زیادی همراه می­ باشد؛ چرا که ساخت و سازهای جدید در این شهر، با سنگ ­های آرژیلیتی- مارنی نئوژن مرتبط هست که دارای مقاومت مکانیکی و ظرفیت باربری پایین و همچنین تغییرشکل ­پذیری بالا می­ باشند. هدف از این مطالعه، تجزیه و تحلیل این سنگ ­ها، برای تعیین بهترین و کاربردی ­ترین همبستگی های ویژگی های سنگ شناسی، فیزیکی، مکانیکی با نتایج آزمایش فراصوت است که ممکن است برای تخمین مقاومت فشاری تک محوری (UCS)، سرعت موج فشاری (Vp) و مدول الاستیک (E)  مفید باشد. این مطالعه نشان داد که سنگ­ های آرژیلیتی- مارنی، در زمره سنگ های بسیار ضعیف تا ضعیف و یا خاک سخت با تغییر شکل پذیری بسیار بالا، سرعت موج فشاری و برشی بسیار کم هستند که در رنگ­ های زرد، سبز زیتونی، خاکستری تا خاکستری تیره و قهوه ­ای در بیشتر قسمت­ های شهر رخنمون دارند. در این مطالعه، ویژگی ­های فیزیکی، کانی­ شناسی، UCS ، E  با سرعت امواج لرزه ­ای دارای روابط خطی معنی­ داری هستند و همبستگی قوی بین سرعت موج  فشاری با مقاومت فشاری تک محوری، پارامترهای مقاومت برشی، محتویات سیمان  و ترکیب کانی ­شناسی در این سنگ­ ها، وجود دارد. این روابط نشان داد که کانی شناسی، تخلخل، دانسیته و شاخص دوام وارفتگی،  از جمله پارامترهای بسیار موثر در سرعت امواج لرزه ­ای هستند و تغییرات، تنوع بافتی و ریزساختاری نمونه ­های آرژیلیتی- مارنی باعث رفتار مکانیکی متنوع این سنگ ­ها شده است که تا حدودی غیرقابل پیش ­بینی و پیش گیری از خطرات احتمالی است. علاوه بر این نتایج، شاخص­ ترک­ خوردگی کیفی (IQ) بر اساس سرعت موج P  نمونه ­ها تعیین شد و نمونه­ ها در رده­ های بسیار شکاف­ دار طبقه بندی شدند.

کلیدواژه ها:

Soft Argillaceous-marly rock ، Mechanical behavior ، Petrographic properties ، Compression wave velocity ، Shear strength parameters ، Fissure index. ، سنگ های آرژیلیتی- مارنی ، رفتار مکانیکی ، ویژگی های سنگ-شناسی ، سرعت موج فشاری ، شاخص ترک خوردگی.