توسعه شهری تاب آور در برابر حریق و بلایای طبیعی (مطالعه موردی: شهر شیراز)

شهر شیراز به عنوان یکی از کلان شهرهای مهم ایران، در دهه های اخیر با گسترش سریع شهری، افزایش تراکم جمعیت و تغییرات کالبدی گسترده روبه رو بوده است. این تحولات در کنار ضعف های زیرساختی و مدیریتی، آسیب پذیری این شهر را در برابر حریق ها و بلایای طبیعی همچون زلزله، سیلاب و رانش زمین افزایش داده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی ابعاد مختلف توسعه شهری تاب آور در برابر حریق و بلایای طبیعی در شهر شیراز است. روش تحقیق مبتنی بر مطالعه موردی و گردآوری داده ها از طریق پرسش نامه و مصاحبه با کارشناسان مدیریت بحران، آتش نشانی، و برنامه ریزی شهری انجام گرفت. تحلیل داده ها نشان داد که مولفه هایی چون به روزرسانی زیرساخت های شهری، آموزش عمومی شهروندان، هماهنگی میان سازمان های امدادی، و کارآمدی طرح های توسعه شهری نقش تعیین کننده ای در افزایش تاب آوری شهری دارند. یافته ها همچنین بیانگر آن است که بخش هایی از شیراز به ویژه مناطق مرکزی و بافت های فرسوده، به دلیل کمبود زیرساخت های ایمنی و محدودیت در دسترسی نیروهای امدادی، بیشترین آسیب پذیری را دارند. بر اساس نتایج، توسعه شهری تاب آور در شیراز نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است که شامل برنامه ریزی کالبدی، ارتقای ظرفیت نهادی، و مشارکت فعال جامعه محلی در فرایندهای پیشگیری و مدیریت بحران باشد. در نهایت، این پژوهش پیشنهاد می کند که شهرداری شیراز با تلفیق اصول تاب آوری در طرح های توسعه شهری، بتواند گامی موثر در جهت کاهش خسارات و ارتقای ایمنی شهر در برابر حوادث طبیعی و انسانی بردارد.

کلیدواژه ها:

توسعه شهری تاب آور ، حریق شهری ، بلایای طبیعی ، مدیریت بحران ، زیرساخت های شهری