از بقا تا تکامل؛ ارائه مدل جامع و پویای تاب آوری سازمانی در شرکت های کوچک و متوسط ایران در اکوسیستم بحران دائمی با روش فراترکیب

این پژوهش با هدف طراحی یک مدل جامع و پویا برای تبیین تاب آوری سازمانی در شرکت های کوچک و متوسط ایران انجام شده است. با توجه به اینکه این شرکت ها در یک اکوسیستم منحصربه فرد بحران دائمی فعالیت می کنند، مدل های سنتی تاب آوری که مبتنی بر شوک های مقطعی هستند، برای تبیین پویایی های آن ها ناکافی به نظر می رسند. یک رویکرد روش شناختی ترکیبی شامل فراترکیب به عنوان روش اصلی و تحلیل بیبلیومتریک به عنوان روش مکمل به کار گرفته شد و داده های کتاب سنجی از ۹۵۳ مقاله در Scopus استخراج و با نرم افزار VOSviewer تحلیل شدند. با جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر و پس از غربالگری، در نهایت ۶۷ مطالعه کیفی و مفهومی کلیدی انتخاب و از طریق فرآیند تحلیل مضمون، سنتز و یکپارچه شدند. تجزیه و تحلیل داده های کیفی منجر به شناسایی ۴۶۰ کد مفهومی منحصربفرد شد که در ۱۵ مضمون سازمان دهنده و ۵ مضمون فراگیر شامل «محرک ها و عوامل زمینه ساز، قابلیت های چندسطحی (فردی/کارآفرینانه، سازمانی، شبکه ای/نهادی)، چرخه فرآیندی پویا(پیش بینی، مواجهه، یادگیری)، استراتژی های تاب آورانه (تدافعی، انطباقی، تهاجمی) و پیامدهای ناهمگون» طبقه بندی شدند. یافته اصلی پژوهش، «مدل پویا و چندسطحی تاب آوری سازمانی در محیط بحران دائمی» است که تاب آوری را به مثابه یک فراقابلیت تکاملی مفهوم سازی می کند. این پژوهش با تلفیق جریان های فکری پراکنده در یک مدل یکپارچه و حساس به زمینه، به غنای نظری ادبیات تاب آوری کمک می کند و اولین چارچوب نظری جامع و پویا را برای تبیین تاب آوری در اکوسیستم پرماکرایسس ایران ارائه می دهد. نوآوری اصلی آن در مفهوم پردازی تاب آوری به عنوان یک فرآیند تکاملی برای گذار استراتژیک از بقا به تکامل و نشان دادن سازوکارهای این گذار نهفته است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری سازمانی ، شرکت های کوچک و متوسط ، بحران دائمی ، قابلیت های پویا