تحلیل مضمون عرفانی در اشعار ابن عربی و امام خمینی (عشق، وحدت، حقیقت محمدیه)

هدف از پژوهش حاضر تحلیل مضمون عرفانی در اشعار ابن عربی و امام خمینی می باشد. در این پژوهش به روش کتابخانه ای و فیش برداری در ادبیات تطبیقی، سعی شد تا تاثیرگذاری و تاثیرپذیری از شعر ابن عربی در اشعار امام خمینی مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش، سه مضمون عرفانی که عبارتند از: عشق، وحدت وجود، حقیقت محمدیه در اشعار ابن عربی و امام خمینی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها در این پژوهش، با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای، این است که ابن عربی و امام خمینی به صورت مشترک، عشق را محور هستی می دانند و معتقد هستند تمامی عالم تجلی عشق خداوند است. راه رسیدن از نظر ابن عربی و امام خمینی به حضرت عشق، سلوک عملی و بندگی محض فرامین خدا در دستوراتش (قرآن) است. ابن عربی و امام خمینی هر دو در شعرشان قائل به وحدت وجود هستند و از این فلسفه برای اثبات توحید خداوند در شعرشان استفاده می کنند. هر دو شاعر بر این باورند که خداوند یک حقیقت است و مظاهر متفاوت جهان از خداوند است که نشانه های آفرینش و دستیابی به خداپرستی به حساب می آیند. ابن عربی و امام خمینی جایگاه بالایی را برای پیامبر قائل هستند و هر دو ولایت را از آن پیامبر می دانند. در رابطه با ختم ولایت، ابن عربی معتقد است که خودش خاتم ولایت محمدی است و در جای دیگری اعلام می کند که مهدی موعود خاتم ولایت محمدی است که کمی افکار ابن عربی را آشفته می کند. ولی امام خمینی خاتمیت ولایت پیامبر را در فرزندان ایشان خلاصه می کند که از علی به بعد تا مهدی طبق باور شیعیان دوازده امامی هستند.

کلیدواژه ها:

اشعار ابن عربی ، اشعار امام خمینی ، عشق ، وحدت ، حقیقت محمدیه