رابطه ی بین استفاده بیش از حد وسایل دیجیتال در سه سال اول زندگی و بروز رفتارهای شبه اتیستیک در کودکان خردسال

رشد روزافزون فناوری های دیجیتال در دهه ی اخیر موجب شده است که وسایل دارای صفحه نمایش به بخشی از زندگی روزمره ی خانواده ها و حتی خردسالان تبدیل شوند. با توجه به حساسیت سه سال نخست زندگی در شکل گیری مهارت های ارتباطی، اجتماعی و زبانی، استفاده ی زودهنگام و بیش از حد از رسانه های دیجیتال می تواند پیامدهای نامطلوبی برای رشد کودک داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه ی بین میزان استفاده از وسایل دیجیتال در سه سال اول زندگی و بروز رفتارهای شبه اتیستیک در کودکان خردسال بود. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–همبستگی و جامعه ی آماری آن شامل کلیه ی کودکان ۳ تا ۶ ساله ی شهر تهران در سال ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. نمونه ای ۳۸۰ نفری با روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه ی محقق ساخته ی استفاده از وسایل دیجیتال و مقیاس غربالگری M-CHAT-R/F برای سنجش رفتارهای شبه اتیستیک بود. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان داد بین میزان استفاده از وسایل دیجیتال در سه سال نخست زندگی و رفتارهای شبه اتیستیک رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد (r = ۰.۴۸, p < ۰.۰۱) و متغیرهای استفاده از وسایل دیجیتال، نوع محتوا و حضور والدین توانستند ۳۸ درصد از واریانس رفتارهای شبه اتیستیک را پیش بینی کنند. همچنین حضور والدین هنگام استفاده از وسایل دیجیتال اثر کاهنده ی معناداری بر بروز این رفتارها داشت. بر اساس نتایج، می توان نتیجه گرفت که مصرف بیش از حد وسایل دیجیتال در سال های اولیه ی زندگی می تواند یکی از عوامل خطر برای رشد اجتماعی و هیجانی سالم کودک باشد و آگاهی والدین در زمینه ی مدیریت زمان و محتوای رسانه ای کودک از اهمیت بالایی برخوردار است.

کلیدواژه ها:

وسایل دیجیتال ، رفتارهای شبه اتیستیک ، کودکان خردسال ، رشد اجتماعی ، رسانه ، والد–کودک