مکانیسم ماشه به عنوان نمونه ای از دیپلماسی اجبار

مکانیسم ماشه، به عنوان یکی از سازوکارهای برجسته در نظام حقوق بین الملل و به ویژه در چارچوب توافق هسته ای ایران (برجام)، نمایانگر نمونه ای آشکار از دیپلماسی اجبار است. این سازوکار، با امکان بازگرداندن تحریم های پیشین شورای امنیت در صورت ادعای نقض تعهدات، در عین ظاهر حقوقی، کارکردی سیاسی و فشارآور دارد و به عنوان ابزاری برای اعمال نفوذ کشورهای قدرتمند در روابط بین الملل عمل می کند. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تحلیلی-توصیفی، تلاش دارد ماهیت حقوقی و کارکرد سیاسی مکانیسم ماشه را واکاوی کرده و نشان دهد که این ابزار چگونه با بهره گیری از سازوکارهای حقوقی، دولت ها را در موقعیتی قرار می دهد که تبعیت از اراده قدرت های بزرگ را اجتناب ناپذیر می سازد. نتایج تحقیق نشان می دهد که مکانیسم ماشه، علاوه بر تضمین پایبندی به توافقات، به طور عملی به تضعیف اصل وفای به عهد، اعتماد بین المللی و چندجانبه گرایی منجر شده است و مصداق بارزی از دیپلماسی اجبار در نظام بین الملل معاصر است.

کلیدواژه ها:

مکانیسم ماشه ، دیپلماسی اجبار ، برجام ، تحریم های بین المللی ، حقوق بین الملل