سازه های آبی نو یافته شهر گندی شاپور در بستر رودخانه سیاه منصور

رودخانه فصلی سیاه منصور در غرب شهر ساسانی-اسلامی گندی شاپور قرار دارد. در بستر این رودخانه، سازه های آبی متعددی با استفاده از قلوه سنگ های رودخانه ای و ملات ساروج ساخته شده اند. از میان این سازه ها، تنها پل بندهای شماره یک و دو شناخته شده اند و سایر سازه های آبی این رودخانه تاکنون مورد پژوهش قرار نگرفته اند. از این رو، هدف این نوشتار شناسایی، معرفی و تعیین کاربری دیگر سازه های آبی است که در مطالعات اولیه در بستر رودخانه سیاه منصور، نگارندگان از وجود آن ها مطلع شدند و سپس در چارچوب بررسی هدفمند رودخانه سیاه منصور مستندنگاری شدند. به این ترتیب، اطلاعات این پژوهش ابتدا از طریق مطالعات کتابخانه ای و سپس از طریق بررسی های میدانی به دست آمده اند و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی مورد ارزیابی قرار گرفته اند. در این راستا، پانزده سازه آبی در بستر و سواحل غربی و شرقی این رودخانه شناسایی شدند که بجز سیفون های شماره یک و دو و بندهای تنظیم آب آن ها که مجددا بررسی شدند، هیچ یک از سازه های آبی شناسایی شده را نمی توان با دقت از نظر کاربری مشخص ساخت. بنابراین، لازم است که دامنه پژوهش ها گسترش یابد تا بتوان مشخص کرد کدام یک از این سازه ها مسئولیت تامین آب برای بخش های مسکونی، زمین های کشاورزی و بخش صنعتی شهر را برعهده داشته اند.

کلیدواژه ها:

سازه آبی ، گندی شاپور ، رودخانه سیاه منصور ، ساسانی- اسلامی