معیارهای احراز مصادیق حقوق بنیادین بشر در چارچوب نظام حقوق بشر بین المللی و اسلامی

زمینه و هدف: حقوق بنیادین بشر یکی از مفاهیم حساس در نظام حقوق بشر بین­ المللی می ­باشد که به صورت خاص در ادبیات نویسندگان حقوق بشر توسعه یافته است، اما آثار آن در حقوق بین­ الملل موضوعه تبلور یافته است. هدف از پژوهش حاضر تبیین معیارهای احراز مصادیق حقوق بنیادین بشر در چارچوب نظام حقوق بشر بین­ المللی و تعالیم اسلامی می­باشد. مواد و روش­ ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش آن به صورت توصیفی تحلیلی با ابزار کتابخانه ­ای می باشد. یافته­ ها: مصادیق حقوق بنیادین بشر دارای وصف «آمره» در نظام حقوق بشر بین­ المللی هستند و اساسا نقطه سرآغاز طبقه­ بندی هنجارها یا به تعبیری، سلسله مراتب هنجاری نظام حقوق بشر بین­ المللی محسوب می­شوند. اما در رویکرد اسلامی به حقوق بشر، مصادیق حقوق بنیادین بشر، سلسله مراتب هنجاری در حقوق بشر اسلامی ایجاد ننموده است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است. نتیجه­: معیار احراز مصادیق حقوق بنیادین بشر در نظام حقوق بشر بین­المللی، «غیرقابل عدول بودن» می­باشد؛ به تعبیری، آن دسته از مصادیق حقوق بشر که در هیچ شرایطی (ولو شرایط اضطراری) قابل تعلیق نمی ­باشند، مصداقی از حقوق بنیادین بشر محسوب می شوند. از طرفی، در رویکرد اسلامی، آن دسته از مصادیق حقوق بشر که نسبت به همه افراد اعم از مسلمان و غیرمسلمان قابل اعمال می­باشند، حقوق بنیادین بشر محسوب می­گردند.

کلیدواژه ها:

حقوق بشر ، حقوق مدنی و سیاسی ، حقوق اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی ، قواعد آمره