ارزیابی شاخص های طیفی خاک و سپیدایی سطحی در پایش بیابان زایی در غرب استان خوزستان با استفاده از داده های سنجش از دور

بیابان زایی نوعی تخریب اراضی در اثر فرایندهای طبیعی و فعالیت های انسانی است. داده های سنجش از دور، ابزار مهمی در نقشه برداری و پایش بیابان زایی به شمار می روند. هدف این پژوهش، ارزیابی پتانسیل شاخص های طیفی خاک و سپیدایی (Albedo) در بررسی وضعیت بیابان زایی در غرب استان خوزستان می باشد. ابتدا، شاخص های BSI، BI، SI، IFe۲O۳، NSMI، TGSI، CLI، CI، SCI و شاخص سپیدایی از تصویر ماهواره لندست ۸ استخراج شده و دامنه مقادیر شاخص ها نرمال سازی شد. سپس، مدل های فضای ویژگی بر اساس همبستگی بین متغیرها در نرم افزار SAGA ۹.۵ ساخته شد. در مرحله بعد، طبقه بندی شدت بیابان زایی با تقسیم فضای ویژگی در جهت قائم بر روند تغییرات بیابان زایی صورت گرفت. در نهایت، نقشه های به دست آمده با استفاده از روش شکست طبیعی به پنج درجه بیابان زایی طبقه بندی شدند. نتایج نشان داد که شاخص سپیدایی با شاخص های BSI، BI، SI، NSMI، TGSI، CLI و SCI همبستگی مثبت و با شاخص های IFe۲O۳ و CI همبستگی منفی دارد. شاخص های BI، SI و TGSI به ترتیب با ضریب همبستگی ۹۸۵/۰، ۹۰۹/۰ و ۸۵۰/۰، بیشترین ارتباط را با شاخص سپیدایی داشته اند. بیشترین مساحت منطقه در دو مدل Albedo-BI و Albedo-SI در کلاس شدت متوسط بیابان زایی و در مدل Albedo-TGSI در کلاس شدت زیاد بیابان زایی قرار گرفته است. نقشه مدل فضای ویژگی Albedo-BI بیشترین دقت را در تفکیک طبقات بیابان زایی در منطقه داشته است. بررسی بصری نقشه مدل Albedo-BI نیز نشان داد که بخش های شرقی منطقه، دارای شدت بیابان زایی بیشتری نسبت به قسمت های غربی هستند.

کلیدواژه ها:

شدت بیابان زایی ، سنجش از دور ، لندست ۸ ، فضای ویژگی ، خوزستان