ارزیابی اثرات اجتماعی گردشگری راه ابریشم بر هویت فرهنگی جوامع بومی (مطالعه موردی: استان خراسان رضوی)

پژوهش حاضر به بررسی اثرات اجتماعی گردشگری راه ابریشم بر هویت فرهنگی جوامع بومی استان خراسان رضوی می پردازد. هدف اصلی مطالعه، شناسایی اثرات مثبت و منفی گردشگری و نقش نگرش و مشارکت جامعه محلی در تقویت یا تضعیف هویت فرهنگی است. این پژوهش با استفاده از روش آمیخته (کمی و کیفی) انجام شد. داده های کمی از ۳۸۴ پرسش نامه جمع آوری و تحلیل آماری شامل توصیف، همبستگی و رگرسیون چندگانه انجام شد. داده های کیفی از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از اعضای جامعه محلی و کارشناسان گردشگری گردآوری و تحلیل مضمون شد. یافته ها نشان دادند که اثرات مثبت گردشگری، مانند اشتغال و تعامل فرهنگی، هویت فرهنگی را تقویت می کند، در حالی که اثرات منفی مانند تجاری سازی فرهنگ و تغییر سبک زندگی آن را تضعیف می کنند. همچنین نگرش جامعه محلی نقش میانجی و مشارکت فعال جامعه نقش تعدیل کننده در این فرایند دارند. تحلیل تلفیقی داده ها تاکید می کند که گردشگری راه ابریشم می تواند هم فرصت و هم تهدید برای هویت فرهنگی ایجاد کند و موفقیت آن مستلزم مشارکت و آگاهی جامعه محلی است. نتایج پژوهش پیامدهای کاربردی برای سیاست گذاران گردشگری، سازمان های میراث فرهنگی و فعالان جامعه محلی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

گردشگری راه ابریشم ، هویت فرهنگی ، اثرات اجتماعی ، مشارکت جامعه محلی ، خراسان رضوی