جایگاه حفاظتی گونه انحصاری Tanacetum kurdistanicum

گونه شاه اسپرم کردستانی Tanacetum kurdistanicum Maroofi & Rastegar گیاهی بوته ای و متعلق به خانواده Asteraceae و بومی استان کردستان است و در رویشگاهی بسیار محدود در ارتفاع ۲۰۳۵ متری از سطح دریا در شیب های شمال شرقی کوه آبیدر سنندج می روید. این گونه بر مبنای سنجه های اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN) و بررسی های میدانی (AOO<۲ km۲) در طبقه Critically Endangered یا «در بحران انقراض»  قرار می گیرد، به دلیل وجود تنها یک جمعیت از این گونه، سنجه EOO معنی دار نبود، بنابراین، برای تعیین وضعیت گونه از سایر سنجه ها مانند تعداد افراد جمعیت، وضعیت زادآوری افراد و روند ثبات جمعیت آن در یک دهه اخیر استفاده شد. ایزوله بودن این گونه انحصاری و ارزشمند اگرچه فاکتوری مهم در حفظ و بقای آن تلقی می شود ولی بزرگ ترین مانع برای گسترش جمعیت های آن به شمار می رود. حفاظت از گونه شاه اسپرم کردستانی در خارج از رویشگاه اصلی از طریق جمع آوری بذر، حفظ و نگهداری آن در بانک ژن منابع طبیعی ایران و کاشت و تکثیر آن در باغ های گیاه شناسی و مزارع تحقیقاتی عملی خواهد بود. همچنین ضروری است، حفاظت از آن در رویشگاه اصلی و توسط دستگاه های ذی ربط از جمله سازمان منابع طبیعی و سازمان حفاظت محیط زیست انجام شود و رویشگاه منحصر به فرد آن مورد حفاظت قرار گیرد. به علاوه تقویت جمعیت آن می تواند از طریق بذر گیری و بذر پاشی در رویشگاه اصلی انجام شود. بذر پاشی در سایر رویشگاه های مشابه در اطراف سنندج (با توجه به حساسیت بالای اکولوژیکی این گونه) نیز می تواند از راهکارهای حفاظت از این گونه باشد.

کلیدواژه ها:

اتحادیه جهانی حفاظت ، تیره کاسنی ، وضعیت حفاظتی ، گونه بوم زاد (انحصاری)