نقش یاد خدا و باورهای مذهبی در کاهش درد و ارتقای سلامت روان بیماران دچار قطع عضو: مرور روایتی تجربیات و شواهد بالینی

زمینه و هدف: قطع عضو اندام تحتانی، به ویژه در بیماران مبتلا به دیابت و بیماری های عروقی، پیامدهای جسمی، روانی و اجتماعی گسترده ای دارد. درد مزمن، اختلال تصویر بدنی، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی از جمله چالش های رایج این بیماران است. باتوجه به نقش سلامت معنوی و باورهای مذهبی در ارتقای تاب آوری روانی، این مطالعه با هدف بررسی تاثیر یاد خدا و اعتقادات مذهبی بر کاهش درد و بهبود وضعیت روانی بیماران دچار قطع عضو انجام شده است. روش ها: این مقاله یک مرور روایتی از مطالعات کیفی و کمی مرتبط با تاثیر معنویت بر بیماران دچار قطع عضو است. جستجوی منابع تا پایان سال ۲۰۲۴ در پایگاه های داده ملی و بین المللی از جمله SID، Magiran، IranDoc، PubMed، Scopus، Web of Science و موتور جستجوی Google Scholar انجام شد. کلیدواژگان فارسی شامل «قطع عضو»، «سلامت معنوی»، «یاد خدا»، «درد مزمن» و «کیفیت زندگی» و معادل های انگلیسی آن ها مانند amputation, spiritual health, religious beliefs, chronic pain, quality of life بودند. تمامی مطالعات مرتبط با موضوع پژوهش در دو مرحله غربالگری شدند و پس از انتخاب نهایی، داده ­ها استخراج گردید. یافته ها: مقالات مرتبط با موضوع پژوهش شامل تحقیقاتی با روش شناسی های پدیدارشناسی، مطالعات مقطعی، و بررسی های تجربی بودند که به بررسی ارتباط معنویت، ایمان مذهبی، دعا و ذکر باکیفیت زندگی، درد مزمن و سلامت روان بیماران قطع عضو پرداخته اند. نتایج این مطالعات نشان می دهند که یاد خدا، دعا، ایمان مذهبی و معنویت وجودی نقش موثری در کاهش درد، افزایش امید، ارتقای عزت نفس، بهبود تصویر بدنی و سازگاری روانی بیماران دارند. بیماران با باورهای مذهبی قوی تر، تاب آوری بیشتری در برابر پیامدهای قطع عضو نشان داده اند. همچنین، مراقبت معنوی به عنوان بخشی از فرایند توان بخشی می تواند به ادغام اجتماعی بهتر بیماران کمک کند. نتیجه گیری: باورهای معنوی و مذهبی می توانند به عنوان راهبردهای مکمل در کنار درمان های پزشکی و توان بخشی، نقش مهمی در بهبود وضعیت روانی و کاهش درد بیماران دچار قطع عضو ایفا کنند. تلفیق مراقبت معنوی با خدمات درمانی، رویکردی جامع تر و انسانی تر در مدیریت این بیماران فراهم می آورد. براین اساس، توصیه می شود متخصصان سلامت آموزش های لازم در زمینه ارزیابی و مداخله معنوی دریافت کنند و این مولفه را در برنامه های درمانی و توان بخشی بیماران لحاظ نمایند.

کلیدواژه ها:

Amputation ، Spiritual Health ، Quality of Life ، Psychosocial Adjustment ، Religion ، قطع عضو ، سلامت معنوی ، کیفیت زندگی ، سازگاری روانی-اجتماعی ، مذهب