تحلیل اقتصادسنجی سیاست پولی و ساختار بانکی اسلامی در تامین مالی صنعت ایران با تاکید بر ابزارهای مالی اسلامی و مدل ARDL

در این مطالعه، چالش ها و محدودیت های نظام بانکی ایران در تامین مالی سرمایه گذاری در بخش صنعت، طی سال های ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۲ با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر داده های رسمی مورد ارزیابی قرار گرفت. با توجه به اصول اقتصاد اسلامی و لزوم هدایت اعتبارات به فعالیت های مولد، این موضوع اهمیت ویژه ای می یابد. با توجه به نقش محوری تامین مالی در رشد پایدار، این مطالعه به بررسی ساختار بانک محور نظام تامین مالی ایران پرداخته و اثر عوامل کلیدی از جمله تسهیلات بانکی بخش صنعت، نرخ سود حقیقی سپرده ها به عنوان هزینه فرصت سرمایه گذاری، نرخ تورم و نرخ ارز را بر سرمایه گذاری صنعتی با بهره گیری از مدل ARDL برآورد کرده است. یافته ها نشان می دهد عواملی چون نسبت پایین کفایت سرمایه، ناترازی مزمن ترازنامه بانک ها و اتکای بیش از حد به ابزارهای سنتی، ظرفیت نظام بانکی در پشتیبانی از سرمایه گذاری صنعتی را تضعیف نموده است. این تضعیف به گونه ای که در هشت ماهه نخست سال ۱۴۰۲ تنها ۳۵.۵ درصد از تسهیلات بانکی به بخش صنعت اختصاص یافته است. در پایان، با تکیه بر یافته های پژوهش، راهکارهایی چون توسعه و تعمیق ابزارهای مالی اسلامی (از جمله صکوک، اوراق مشارکت رهنی و صندوق های پروژه های صنعتی)، اصلاح چارچوب های نظارتی و تقویت نقش تنظیم گری بانک مرکزی در جهت هم سویی سیاست پولی با اهداف توسعه صنعتی پیشنهاد شده است. به نظر می رسد این اقدامات می تواند زمینه ساز تامین مالی پایدار برای رشد و تحول صنعت کشور باشد.

کلیدواژه ها:

تامین مالی تولید ، سرمایه گذاری صنعتی ، مدل ARDL ، ساختار بانکداری ، ابزار مالی اسلامی