سطح بندی سکونتگاه های روستایی و تعیین عوامل موثر بر توسعه آن ها (مطالعه موردی: شهرستان قزوین)

در کشورهای جهان سوم از جمله ایران، با توجه به ضرورت توسعه یکپارچه و متوازن، شناخت ویژگی های نواحی مختلف و نابرابری آنها در هر برنامه ریزی اساس کار محسوب می شود، زیرا در این کشورها هدف نهایی از تحلیل سیستم ناحیه ای، توزیع مطلوب جمعیت و امکانات در سطح ناحیه ای است. برای شناخت تفاوت سطح توسعه نواحی لازم است ابتدا وضعیت موجود هر ناحیه بررسی شود تا بتوان در مرحله بعدی، علل تفاوت ها را بازشناخت و در جهت کاهش یا از میان بردن آنها اقدام به برنامه ریزی کرد. مجموعه شاخص های توسعه را می توان با توجه به جنبه های مختلف آن به دسته های چندی تقسیم کرد، از جمله شاخص های اجتماعی، فرهنگی، زیربنایی و... ولی آنچه اهمیت دارد، این است که این شاخص ها بتوانند سطح زندگی مادی و معنوی جمعیت یک ناحیه را به خوبی نشان دهند و در صورت لزوم تفاوت ها را مشخص کنند. بر همین اساس در تحقیق حاضر به سازماندهی فضا و مراکز روستایی شهرستان قزوین پرداخته شده است. اهمیت کار از آن روست که با توجه نقش و اهمیت مکانهای برتر شامل مراکز (حوزه، مجموعه، منظومه) و نقشی که می توانند در ارایه خدمات به نقاط پیرامونی خود ارائه دهند، مورد مطالعه قرار گرفته است. همچنین با توجه به اینکه توسعه روستایی یکی از زیربخش های توسعه ملی محسوب می شود، در تدوین و اهداف و راهبردهای توسعه، توجه به اسناد بالا دست و تعهدات و وظایف تعریف شده ضروری است. لذا سعی شده با در نظر داشتن قوانین و الهام گیری از سند چشم انداز و برنامه توسعه، این تحقیق در مقیاس کوچک به عنوان نمونه ای برای اجرای طرح ها و برنامه های ساماندهی نواحی روستایی شهرستان قزوین ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

سطح بندی سکونتگاه های روستایی ، توسعه روستایی ، شهرستان قزوین ، تکنیک TOPSIS