تثبیت قلیایی بنتونیت آلوده به سرب و ارزیابی پایداری آن تحت چرخه های یخبندان و یخگشایی

پایداری آلاینده های فلز سنگین در خاک تحت چرخه های یخبندان و یخگشایی به ویژه در مناطق سردسیر ایران اهمیت ویژه ای دارد. در این پژوهش نقش تثبیت قلیایی خاک آلوده به سرب در پایداری آلاینده و کاهش قابلیت آب شویی آن بررسی شده است. برای این منظور، خاک بنتونیت در آزمایشگاه با نیترات سرب در غلظت بیشتر از ظرفیت نگهداشت طبیعی آلوده شد و سپس با هیدروکسید سدیم و هیدروکسید کلسیم در pH برابر ۱۱ تثبیت گردید. آزمایش های جذب و واجذب به روش تعادل سوسپانسیون و آزمون شستشوی مشخصه سمیت (TCL) انجام شد و نمونه ها با استفاده از پراش پرتو ایکس (XRD) تحلیل شده اند. نتایج نشان داده است که تثبیت قلیایی موجب تشکیل فازهای پایدار PbOCO، PbO و فاز پوزولانی (CAS-H) شده که نقش موثری در کاهش و اجذبی و افزایش پایداری آلاینده داشته اند به طوری که در حالت استفاده از هیدروکسید سدیم و هیدروکسید کلسیم به ترتیب ۵۰ و ۶۰% کاهش در واجذبی آلاینده صورت گرفته است. در مجموع بر اساس نتایج تحقیق حاضر، تثبیت قلیایی پایداری آلاینده فلز سنگین در خاک را حتی در شرایط افت pH حفظ کرده است و تثبیت با هیدروکسید کلسیم نسبت به هیدروکسید سدیم کارایی بیشتری در کاهش و اجذبی نشان داده هر چند احراز معیار EPA نیازمند استفاده همزمان از سیمان است.

کلیدواژه ها:

تثبیت خاک آلوده ، یخبندان و یخگشایی ، TCLP ، بنتونیت