نگاهی به تجارت قبایل عربی در قرن اول میلادی به استناد ره نامه دریای اریتره

این پژوهش با هدف تحلیل نقش قبایل عربی در تجارت دریایی قرن اول میلادی، به بررسی ساختارهای اقتصادی، مسیرهای تجاری، و تعاملات فرهنگی در سواحل جنوبی و شرقی شبه جزیره عربستان می پردازد. تمرکز اصلی آن بر فهم قبایل عرب در شبکه ی دریایی جهان باستان است؛ شبکه ای که از دریای سرخ تا خلیج فارس و اقیانوس هند امتداد داشت و بنادر عربی را به مراکز تجاری آفریقا، هند، ایران و مدیترانه پیوند می داد. اهمیت این موضوع در آن است که برخلاف تصور رایج از عربستان پیش از اسلام به عنوان منطقه ای منزوی و بی تاثیر، شواهد تاریخی نشان می دهند که حداقل در قرن اول میلادی قبایل عربی در قلب تجارت جهانی حضور فعال داشتند. آن ها نه تنها واسطه ی کالا، بلکه مالک، تولیدکننده، و سازمان دهنده ی مسیرهای تجاری بودند. بنادری چون موسا، کانا، آپلوگوس، و عمان، تحت نفوذ قبایل عربی اداره می شدند و کالاهایی چون بخور، مر، ادویه، عاج، پارچه، مروارید و حتی برده از طریق آن ها مبادله می گردید. قبایل عربی با شناخت دقیق از بادهای موسمی، مهارت های ناوبری، و آشنایی با زبان ها و فرهنگ های گوناگون، توانستند در این مسیرها نقش کلیدی ایفا کنند. یافته های تحقیق نشان می دهد که تجارت عربی در قرن اول میلادی نه تنها اقتصادی، بلکه فرهنگی و سیاسی نیز بوده است. این تجارت موجب شکل گیری ساختارهای اجتماعی جدید، انتقال آیین ها و زبان ها، و تقویت دولت های محلی مانند سبا، حضرموت و حمیر شد. همچنین، الگوهای قدرتی که در این دوره شکل گرفتند، در دوره های بعدی با ساختار خودمانا تکرار شدند و زمینه ساز پذیرش سریع اسلام در مناطق ساحلی گردیدند. این پژوهش، تصویری تازه از عربستان پیش از اسلام به عنوان کانونی پویا در منظومه ی دریایی جهان باستان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

اسلام ، قبایل عرب ، دریای اریتره ، ره نامه دریای اریتره ، شبه جزیره عربستان