راهبردها و چالش های نوسازی شهری با رویکردی مشارکتی و زمینه گرا: مطالعه موردی شهرستان فارسان

نوسازی شهری به مثابه یکی از پیچیده ترین و پویاترین فرآیندهای مداخله در فضاهای شهری، از پارادایم های صرفا کالبدی و مبتنی بر تخریب و بازسازی عبور کرده و به رویکردی چندبعدی، یکپارچه و انسان محور تکامل یافته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهبردها و چالش های نوسازی شهری در شهرستان فارسان، واقع در استان چهارمحال و بختیاری، به دنبال ارائه یک چارچوب عملیاتی مبتنی بر رویکردهای مشارکتی و زمینه گرا است. مسئله اصلی تحقیق، ناکارآمدی الگوهای سنتی و بالا به پایین نوسازی در پاسخگویی به نیازهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بافت های فرسوده شهری در شهرهای با مقیاس کوچک و متوسط همچون فارسان است. این مقاله با اتخاذ روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه ای و اسنادی، به بررسی مبانی نظری نوسازی شهری، مرور تجارب پیشین در ایران و جهان و تحلیل دیدگاه های مختلف در این حوزه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که موفقیت پروژه های نوسازی در فارسان، مستلزم گذار از نگاه صرفا فنی-مهندسی به یک نگرش جامع است که در آن، مشارکت فعال شهروندان، حفظ هویت بومی و فرهنگی، تقویت اقتصاد محلی و پایداری زیست محیطی به عنوان ارکان اصلی در نظر گرفته شوند. این تحقیق استدلال می کند که شهرداری فارسان باید نقش خود را از یک مجری مستقیم به یک تسهیل گر و توانمندساز تغییر دهد و با ایجاد سازوکارهای شفاف برای جلب مشارکت عمومی و سرمایه های خرد، فرآیند نوسازی را به یک حرکت اجتماعی پایدار تبدیل نماید. در نهایت، الگویی تلفیقی پیشنهاد می شود که بر اقداماتی نظیر بهسازی، بازآفرینی و توسعه درون زا تاکید داشته و با شرایط خاص اجتماعی-اقتصادی و کالبدی شهرستان فارسان انطباق دارد.

کلیدواژه ها:

نوسازی شهری ، بافت فرسوده ، رویکرد مشارکتی ، توسعه پایدار شهری ، شهرداری فارسان ، بازآفرینی شهری