کمی سازی اثر پارامترهای اقلیمی بر تبخیر و تعرق مرجع در استان اردبیل
محل انتشار: مجله تحقیقات آب و خاک ایران، دوره: 56، شماره: 8
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 55
فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IJSWR-56-8_013
تاریخ نمایه سازی: 22 آذر 1404
چکیده مقاله:
هدف اصلی از این مطالعه، کمی سازی اثر تغییرات پارامترهای اقلیمی بر روی ETo در استان اردبیل است. برای این منظور از سری زمانی ماهانه، فصلی و سالانه ETo (محاسبه شده بر اساس رابطه فائو پنمن مانتیث) و پارامترهای اقلیمی در ۱۰ ایستگاه سینوپتیک استان اردبیل طی سال های ۱۳۷۸ تا ۱۴۰۲ استفاده شد. روند تغییرات و ضریب حساسیت نسبی پارامترها در هر سری زمانی محاسبه شد. از حاصل ضرب نرخ تغییرات نسبی در ضریب حساسیت هر پارامتر اقلیمی، نرخ مشارکت آن در تغییرات ETo برآورد شد. نتایج روندیابی نشان داد که روند افزایشی ETo سالانه در ۶۰ درصد از ایستگاه ها با سطح اطمینان ۹۰ درصد معنی دار بود که با نتایج سایر مطالعات در استان های غربی کشور مطابقت داشت. همچنین، روند افزایشی پارامترهای دمای بیشینه و کمینه و سرعت باد در مقیاس فصلی و سالانه با سطح اطمینان ۹۰ درصد معنی دار بود. میانگین سالانه بیش ترین ضریب حساسیت به ترتیب مربوط به دمای بیشینه (۴۰/۰)، رطوبت نسبی کمینه (۳۷/۰-) و بیشینه (۳۲/۰-)، سرعت باد (۲۴/۰)، ساعت آفتابی (۱۴/۰) و دمای کمینه (۰۳/۰) بود. مقادیر ETo بیش ترین ضریب حساسیت را به دمای بیشینه و ساعت آفتابی در تابستان و رطوبت نسبی در زمستان و پاییز داشتند. علاوه بر این، سرعت باد و ساعت آفتابی به ترتیب با ۲۱/۱۲ و ۳۹/۱۱- درصد بیش ترین نرخ مشارکت را در افزایش و کاهش ETo داشته اند. این مقادیر برای پارامترهای رطوبت نسبی بیشینه و کمینه به ترتیب ۷۲/۲ و ۵۳/۴ درصد دمای هوا و بیشینه و کمینه به ترتیب ۴۱/۳ و ۹۶/۰ درصد بدست آمد. به عبارت دیگر، کاهش ساعت آفتابی و افزایش سرعت باد در ایستگاه های استان اردبیل به ترتیب عامل اصلی کاهش و افزایش ETo بوده است. یافته های این مطالعه نشان می دهند که، تفاوت نرخ مشارکت پارامترها در تغییرات ETo هر ایستگاه، ناشی از تغییرات ضریب حساسیت و روند پارامترهای اقلیمی در سری های زمانی مختلف می باشد و آگاهی از این تغییرات در تحلیل روند ETo ضروری است. اگرچه بررسی تغییرات روند پارامترهای اقلیمی در مقیاس های بزرگتر از اهمیت بالایی برخوردار است اما تدقیق آنها در سطح حوضه ای و استانی نیز ضروری می باشد. همچنین، این نتایج اهمیت کمی سازی اثر پارامترهای اقلیمی بر ETo را در مدیریت دقیق تر منابع آب کشاورزی نشان می دهند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
آرش رنجبر
بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران.
نیاز علی ابراهیمی پاک
بخش آبیاری و فیزیک خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
