ارزیابی تاثیر کیتوزان، گاما آمینو بوتیریک اسید و سیلیکات پتاسیم بر بعضی از شاخص های بیوشیمیایی درخت پسته جهت القاء مقاومت در برابر پسیل پسته (Agonoscena pistaciae)

پسته از مهم ترین محصولات باغی در ایران محسوب می شود که ارزش اقتصادی زیادی دارد. یکی از مشکلات موجود در کشت پسته، حمله آفاتی مانند پسیل پسته (Agonoscena pistaciae Burckhardt and Lauterer (Hemiptera: Psyllidae)) است که می تواند خسارت جدی در باغ های این محصول ایجاد کند. این پژوهش در یک باغ پسته یک هکتاری واقع در نجف شهر کرمان روی درختان بالغ ۳۰ ساله پسته رقم فندقی در سال ۱۴۰۲ انجام شد. در این تحقیق اثر چند ترکیب القاگر مقاومت گیاهان به آفات شامل کیتوزان (نیم درصد)، پتاسیم سیلیکات (دو درصد) و گاما آمینو بوتیریک اسید (گابا، ۱۰ میلی مولار) روی نرخ کاهش جمعیت پوره­های پسیل پسته در شرایط میدانی محاسبه گردید. از آب مقطر نیز به عنوان شاهد استفاده شد. همچنین تاثیر این ترکیبات روی برخی از آنزیم­های آنتی­اکسیدانی (کاتالاز و پراکسیداز)، ترکیبات ثانویه و بیوشیمیایی برگ درختان پسته پس از تهیه مطالعه شد. در این پژوهش، داده ها به وسیله آزمون One-way ANOVA تجزیه واریانس و توسط آزمون توکی مقایسه میانگین شدند. براساس نتایج، میزان کارآیی القاگرهای مورد مطالعه در مهار پسیل در تیمارهای کیتوزان ۲۳/۴۶ درصد، پتاسیم سیلیکات ۳۹/۳۴ درصد و گابا ۷۶/۲۳ درصد بود. میزان فنل کل در برگ گیاه در تیمار کیتوزان (۹۳/۵۵ میلی­گرم بر گرم وزن خشک) در مقایسه با تیمارهای دیگر به­طور معنی داری بیشتر بود. بیشترین مقدار آنزیم­های آنتی­اکسیدانی گیاه (کاتالاز و پراکسیداز) نیز با یک ارتباط معنی­دار در درختان تیمارشده با کیتوزان (به­ترتیب ۷۳/۱ و ۰۳۱/۰ واحد آنزیمی بر میلی­گرم پروتئین در دقیقه) مشاهد شد. از طرفی دیگر، تاثیر منفی آب اکسیژنه در تیمار گابا (۷۱/۱۲۸ میکرومول بر گرم وزن خشک) به­طور معنی­داری در مقایسه با تیمارهای دیگر بیشتر بود که با کاهش مقدار آنزیم پراکسیداز گیاه (۰۱۶/۰ واحد آنزیمی بر میلی­گرم پروتئین در دقیقه) مرتبط بود. نتایج این تحقیق بیانگر آن است که کاربرد ترکیبات مختلف به عنوان عامل القاکننده مقاومت باعث تغییر در میزان تولید عوامل دفاعی آنزیمی و غیرآنزیمی در گیاه میزبان شده که می تواند منجر به بروز مقاومت گیاه نسبت به آفت پسیل پسته ­شود. در این میان، درختان تیمارشده با کیتوزان، کمترین جذابیت را برای پسیل پسته داشتند. برای کاربردی شدن مصرف این ترکیبات لازم است که آزمایش های تکمیلی در زمینه تاثیر احتمالی بر کیفیت و کمیت محصول صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

آنزیم های آنتی اکسیدانی ، اثر کنترل ، القاگر ، فنل کل