مطالعه شباهت های ژنتیکی و تجزیه و تحلیل تبارشناختی شترهای تک کوهانه و دوکوهانه ایرانی با هفت گونه اصلی موجود در خانواده شترسانان بر اساس ژنوم میتوکندریایی

توالی­های ژنوم کامل میتوکندریایی هفت گونه اصلی شترسانان شامل Vicugna vicugna، Lama guanicoe، Vicugna pacos، Lama glama، Camelus ferus، Camelus dromedarius، Camelus bactrianus، چهار شتر تک کوهانه و شش شتر دوکوهانه ایرانی همراه با توالی­های ۱۳ ژن رمزگر (PCGs) به­ازای هر ژنوم از سایت NCBI استخراج شدند. همچنین، مجموعه­ای از ۳۱۰۰ چندشکلی تک نوکلئوتیدی (SNP) از توالی­های کامل گونه­های مورد بررسی تهیه شد که پس از فیلتراسیون، برای ساخت ماتریس روابط ژنومی مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج ترسیم درخت های تبارشناختی بر اساس توالی های کامل، دو خوشه اصلی همراه با چند زیر خوشه را نشان داد، به­شکلی که گونه­های Vicugna vicugna، Lama guanicoe، Vicugna pacos، Lama glama و Camelus ferus، یک شاخه اصلی و باقی گونه­های تک کوهانه (Camelus dromedarius) و دوکوهانه (Camelus bactrianus) همراه با Camelus ferus، یک زیر شاخه اصلی دیگر با چند زیر شاخه تشکیل دادند. درصد تشابه ژنتیکی بین هفت گونه اصلی و گونه­های ایرانی بین ۴/۸۲ تا ۱۰۰ درصد متغیر بود. توالی­های نوکلئوتیدی و آمینواسیدی ژن های رمزگر، خوشه بندی مشابه با توالی­های کامل نشان دادند. ژن ATP۸، بیشترین و ژن COX۱، کمترین تنوع ژنتیکی را داشتند. ترسیم نقشه حرارتی و نمودار PCA مبتنی بر داده های SNP و نمودار سطحی شباهت­های نوکلئوتیدی، نتایج مشابهی داشت. یافته های این مطالعه نشان داد که مقایسه توالی­های ژنوم میتوکندریایی می تواند گونه­های اصلی خانواده شترسانان را به صورت قوی طبقه بندی کند و روابط تکاملی آن ها را روشن سازد. این تحقیق، بینش های ارزشمندی برای مطالعات آینده در زمینه ژنتیک و تکامل شترسانان فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

چندشکلی تک نوکلئوتیدی ، درخت تبارشناختی ، ژن ، ژنوم میتوکندریایی ، شتر