تحلیل گفتمان انتقادی قصیده سلاسل الذهب بر اساس نظریه نورمن فرکلاف

در دنیای امروز تحلیل گفتمان انتقادی با رویکردی نوین، فراتر از بررسی ساختار و زیبایی های زبانی، به دنبال رمزگشایی از مناسبات قدرت و ایدئولوژی در متن است. بر همین اساس نظریه تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف یکی از کارآمدترین شیوه ها برای بررسی متون و کشف معنا در سطح متن و فرا متن است. سلیمان السلمان، شاعر فلسطینی الاصل و ساکن سوریه است که قصیده ای با عنوان «سلاسل الذهب» را تحت تاثیر سفر به مشهد در مدح و ثنای امام رضا (ع) سروده است. این سروده سیاسی- اجتماعی بازتاب دردهای شاعری است که از کودکی شاهد رنج های مردم فلسطین توسط رژیم اشغالگر صهیونیسم بوده است. در واقع شاعر دردها و رنج های جامعه فلسطین را با امام رضا (ع) به اشتراک می گذارد و با التجا به امام (ع) به نوعی در پی ایجاد گفتمانی سیاسی با هدف تغییر نگرش ها و ایدئولوژی های حاکم بر جامعه خویش است. پژوهش حاضر در تلاش است که با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی مولفه های تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف را بر قصیده مذکور تطبیق و به کشف اندیشه ها و گفتمان های نهفته در آن بپردازد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است شاعر در سطح توصیف با آرایه تکرار، با به کارگیری واژگانی مانند: «الامام»، «الولی»، «الرضا»، «نور» بر جایگاه امامت در هدایت و سعادت جامعه تاکید نموده است. مولف در سطح تفسیر در صدد ایجاد گفتمانی بر پایه مقاومت و پایداری مردم فلسطین و سوریه است. در سطح تبیین نیز شاعر با بیان مهم ترین علت شهادت امام (ع)، گفتمانی انتقادی مبتنی بر سازش برخی حکام عرب با رژیم اشغالگر صهیونیستی ایجاد نموده است.

کلیدواژه ها:

&laquo ، ، گفتمان انتقادی&raquo ، ، شعر معاصر عربی&raquo ، ، فرکلاف&raquo ، ، سلیمان السلمان&raquo ، ، ، &laquo ، ، ایدئولوژی&raquo